Kiesregeling

Wijziging(en) op nader te bepalen datum(s); laatste bekendgemaakt in 2014. Zie het overzicht van wijzigingen.
Geraadpleegd op 26-02-2024.
Geldend van 01-11-2023 t/m heden

Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 6 november 2013, nr. 2013-0000435969, houdende regels ter uitvoering van de Kieswet en het Kiesbesluit (Kiesregeling)

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Gelet op de Kieswet en het Kiesbesluit;

Besluit:

Artikel 1

[Wijziging(en) op nader te bepalen datum(s); laatste bekendgemaakt in 2014. Zie het overzicht van wijzigingen]

  • 1 Als de modellen, bedoeld in de Kieswet en het Kiesbesluit, worden de modellen vastgesteld die in de bijlage bij artikel 1 van deze regeling bij deze regeling zijn opgenomen.

  • 2 De tekst van de modellen in de bijlage bij artikel 1 van deze regeling bij deze regeling kan redactioneel worden aangepast voor een specifieke doelgroep of voor de digitale toepassing, indien dat de leesbaarheid of doelmatigheid van het model ten goede komt.

Artikel 2a

[Wijziging(en) op nader te bepalen datum(s); laatste bekendgemaakt in 2014. Zie het overzicht van wijzigingen]

De programmatuur, bedoeld in artikel P 1, eerste lid, van het Kiesbesluit, ten behoeve van de berekening van de uitslag van de verkiezingen of de berekening van de zetelverdeling, voldoet aan de in de bijlage bij artikel 2a van deze regeling opgenomen eisen.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De

Minister

van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

R.H.A. Plasterk

Bijlage 1. bij artikel 1 van de Kiesregeling

Model D 3-1

Bijlage 269258.png
Bijlage 269259.png
Bijlage 269260.png

Model D 3-2

Bijlage 261741.png
Bijlage 261742.png

Model G 1-1

Bijlage 269261.png
Bijlage 269262.png

Model G 1-2

Bijlage 260644.png

Model G 1-3

Bijlage 269263.png

Model H 1

Bijlage 269264.png
Bijlage 269265.png

Model H 3-1

Bijlage 269266.png
Bijlage 269267.png

Model H 3-2

Bijlage 269268.png
Bijlage 269269.png

Model H 4

Bijlage 260621.png

Model H 4

Bijlage 260622.png

Model H 9

Bijlage 269270.png
Bijlage 269271.png

Model H 12

Bijlage 269272.png

Model I 1

Bijlage 269273.png
Bijlage 269274.png

Model I 4

Bijlage 269275.png
Bijlage 269276.png
Bijlage 269277.png

Model J 7. Stempas

1. Het model voor de stempas voor een verkiezing als bedoeld in artikel 52 van de Wet algemene regels herindeling luidt als volgt:

Bijlage 269224.png
Bijlage 269252.png

2. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad luidt als volgt:

Bijlage 267665.png
Bijlage 267666.png

3. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur van het waterschap waarmee niet in elk willekeurig stemlokaal in de gemeente kan worden gestemd, luidt als volgt:

Bijlage 269911.png
Bijlage 269912.png

4. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur van het waterschap waarmee in elk willekeurig stemlokaal in de gemeente kan worden gestemd, luidt als volgt:

Bijlage 269913.png
Bijlage 269914.png

5. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van de provinciale staten luidt als volgt:

Bijlage 269915.png
Bijlage 269916.png

6. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement luidt als volgt:

Bijlage 261748.png

7. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van het kiescollege luidt als volgt:

Bijlage 269917.png
Bijlage 269918.png

8. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van de eilandsraad luidt als volgt:

Bijlage 269919.png
Bijlage 269920.png

9. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer luidt in het Europees deel van Nederland als volgt:

Bijlage 270719.png
Bijlage 270718.png

10. Het model voor de stempas voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer luidt in Bonaire, Sint Eustatius en Saba als volgt:

Bijlage 270720.png
Bijlage 270721.png

Model J 7-1. De technische eisen aan de stempas, de kiezerspas, het schriftelijk volmachtbewijs en het briefstembewijs

Bijlage 261751.png
Bijlage 261752.png
Bijlage 261753.png
Bijlage 261754.png

Model J 16. Kiezershandleidingen voor verkiezingen

1. Het model voor de kiezershandleiding voor verkiezingen in de Nederlandse taal luidt als volgt:

Bijlage 270722.png

2. Het model voor de kiezershandleiding voor verkiezingen in de Friese taal luidt als volgt:

Bijlage 270723.png

Model J 20. Stembiljet

(voorzijde)1,2

STEMBILJET voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal/Eerste Kamer der Staten-Generaal/provinciale staten van...../ het algemeen bestuur van het waterschap..../ de raad van de gemeente...../ de eilandsraad van het openbaar lichaam...../ het kiescollege van het openbaar lichaam...../ het Europees parlement op..... [in kieskring..... (.....)]3

KANDIDATENLIJSTEN4

Bijlage 269964.png

enz.5

U stemt door het rood maken van één wit stipje, geplaatst vóór de kandidaat van uw keuze. Het stembiljet wordt zo dicht gevouwen dat de kandidatenlijst niet zichtbaar is.

Model K 4. Kiezerspas

1. De kiezerspas voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur van het waterschap luidt als volgt:

Bijlage 269924.png
Bijlage 269925.png

2. De kiezerspas voor de verkiezing van de leden van de provinciale staten luidt als volgt:

Bijlage 269962.png
Bijlage 269963.png

3. De kiezerspas voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement luidt als volgt:

Bijlage 261758.png

4. Het model voor de kiezerspas voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer luidt in het Europees deel van Nederland als volgt:

Bijlage 270724.png
Bijlage 270725.png

5. Het model voor de kiezerspas voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer luidt in Bonaire, Sint Eustatius en Saba als volgt:

Bijlage 270726.png
Bijlage 270727.png

Model K 6-1. Verzoek om een kiezerspas

Bijlage 269635.png
Bijlage 269636.png

Model K 6-2. Verzoek om een kiezerspas voor kiezers buiten Nederland

Bijlage 269637.png
Bijlage 269638.png

Model L 8

Bijlage 264916.png
Bijlage 264917.png

Model L 8-2

Bijlage 261765.png
Bijlage 261766.png

Model L 11. Schriftelijk volmachtbewijs

1. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs luidt voor een verkiezing van de leden van de gemeenteraad of voor een verkiezing als bedoeld in artikel 52 van de Wet algemene regels herindeling als volgt:

Bijlage 269227.png
Bijlage 269253.png

2. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur van het waterschap luidt als volgt:

Bijlage 269928.png
Bijlage 269929.png

3. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs voor de verkiezing van de leden van de provinciale staten luidt als volgt:

Bijlage 269930.png
Bijlage 269931.png

4. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement luidt als volgt:

Bijlage 261770.png

5. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs voor de verkiezing van de leden van het kiescollege luidt als volgt:

Bijlage 269932.png
Bijlage 269933.png

6. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs voor de verkiezing van de leden van de eilandsraad luidt als volgt:

Bijlage 269934.png
Bijlage 269935.png

7. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer luidt in het Europees deel van Nederland als volgt:

Bijlage 270728.png
Bijlage 270729.png

8. Het model voor het schriftelijk volmachtbewijs voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer luidt in Bonaire, Sint Eustatius en Saba als volgt:

Bijlage 270730.png
Bijlage 270731.png

Model M 3. Verzoek om per brief te stemmen

Bijlage 269639.png
Bijlage 269640.png

Model M 6-1

Bijlage 269279.png

Model M 6-2. Overzicht van de kandidaten voor kiezers buiten Nederland

Bijlage 268858.png
Bijlage 268859.png

Model M 6-3

Bijlage 262086.png

Model M 6-4

Bijlage 269280.png

Model M 6-5. Enveloppe voor het stembiljet

Bijlage 255341.png

Model N 5. Overdrachtsdocument

Bijlage 269641.png
Bijlage 269642.png

Model M 6b-1

Bijlage 269281.png
Bijlage 269282.png

Model M 6b-2

Bijlage 269283.png

Model N 10-1. Proces-verbaal van een stembureau

Bijlage 270732.png
Bijlage 270733.png
Bijlage 270734.png
Bijlage 270735.png
Bijlage 270736.png
Bijlage 270737.png
Bijlage 270738.png
Bijlage 270739.png
Bijlage 270740.png
Bijlage 270741.png
Bijlage 270742.png

Model N 10-2. Proces-verbaal van een stembureau in een gemeente/openbaar lichaam waar een centrale stemopneming wordt verricht

Bijlage 269654.png
Bijlage 269655.png
Bijlage 269656.png
Bijlage 269657.png
Bijlage 269658.png
Bijlage 269659.png
Bijlage 269660.png
Bijlage 269661.png
Bijlage 269662.png
Bijlage 269663.png

Model N 29-1. Proces-verbaal van de stemming bij een briefstembureau

Bijlage 269664.png
Bijlage 269665.png
Bijlage 269666.png
Bijlage 269667.png
Bijlage 269668.png
Bijlage 269669.png
Bijlage 269670.png

Model N 29-2. Proces-verbaal van de stemopneming bij een briefstembureau

Bijlage 270743.png
Bijlage 270744.png
Bijlage 270745.png
Bijlage 270746.png
Bijlage 270747.png
Bijlage 270748.png
Bijlage 270749.png
Bijlage 270750.png
Bijlage 270751.png
Bijlage 270752.png
Bijlage 270753.png

Model Na 14-1. Corrigendum bij het proces-verbaal van een stembureau

Bijlage 269681.png
Bijlage 269682.png
Bijlage 269683.png
Bijlage 269684.png
Bijlage 269685.png
Bijlage 269686.png
Bijlage 269687.png
Bijlage 269688.png

Model Na 14-2. Corrigendum bij het proces-verbaal van een gemeentelijk stembureau/stembureau voor het openbaar lichaam

Bijlage 269689.png
Bijlage 269690.png
Bijlage 269691.png
Bijlage 269692.png
Bijlage 269693.png
Bijlage 269694.png
Bijlage 269695.png
Bijlage 269696.png
Bijlage 269697.png
Bijlage 269698.png
Bijlage 269699.png

Model Na 14-3. Corrigendum bij de processen-verbaal van een briefstembureau

Bijlage 269700.png
Bijlage 269701.png
Bijlage 269702.png
Bijlage 269703.png

Model Na 31-1. Proces-verbaal van een gemeentelijk stembureau/stembureau voor het openbaar lichaam

Bijlage 269704.png
Bijlage 269705.png
Bijlage 269706.png
Bijlage 269707.png
Bijlage 269708.png
Bijlage 269709.png
Bijlage 269710.png
Bijlage 269711.png
Bijlage 269712.png
Bijlage 269713.png
Bijlage 269714.png

Model Na 31-2. Proces-verbaal van een gemeentelijk stembureau/stembureau voor het openbaar lichaam in een gemeente/openbaar lichaam waar een centrale stemopneming wordt verricht

Bijlage 271031.png
Bijlage 271032.png
Bijlage 271033.png
Bijlage 271034.png
Bijlage 271035.png
Bijlage 271036.png
Bijlage 271037.png
Bijlage 271038.png
Bijlage 271039.png
Bijlage 271040.png
Bijlage 271041.png
Bijlage 271042.png
Bijlage 271044.png
Bijlage 271045.png
Bijlage 271046.png
Bijlage 271047.png
Bijlage 271048.png
Bijlage 271049.png
Bijlage 271050.png
Bijlage 271051.png
Bijlage 271052.png
Bijlage 271053.png
Bijlage 271054.png

Model O 7. Proces-verbaal van een hoofdstembureau

Bijlage 269732.png
Bijlage 269733.png
Bijlage 269734.png
Bijlage 269735.png
Bijlage 269736.png
Bijlage 269737.png
Bijlage 269738.png

Model O 20. Proces-verbaal van het nationaal briefstembureau

Bijlage 269739.png
Bijlage 269740.png
Bijlage 269741.png
Bijlage 269742.png
Bijlage 269743.png
Bijlage 269744.png
Bijlage 269745.png

Model P 1f-1. Corrigendum bij het proces-verbaal van een hoofdstembureau

Bijlage 269746.png
Bijlage 269747.png
Bijlage 269748.png
Bijlage 269749.png
Bijlage 269750.png
Bijlage 269751.png
Bijlage 269752.png

Model P 1f-2. Corrigendum bij het proces-verbaal van het nationaal briefstembureau

Bijlage 269753.png
Bijlage 269754.png
Bijlage 269755.png
Bijlage 269756.png
Bijlage 269757.png
Bijlage 269758.png
Bijlage 269759.png

Model P 2a. Proces-verbaal nieuwe zitting gemeentelijk stembureau/stembureau voor het openbaar lichaam (in opdracht van centraal stembureau)

Bijlage 269936.png
Bijlage 269937.png
Bijlage 269938.png
Bijlage 269939.png
Bijlage 269940.png
Bijlage 269941.png
Bijlage 269942.png
Bijlage 269943.png
Bijlage 269944.png

Model P 2c. Proces-verbaal nieuwe zitting briefstembureau (in opdracht van centraal stembureau)

Bijlage 269768.png
Bijlage 269769.png
Bijlage 269770.png
Bijlage 269771.png
Bijlage 269772.png
Bijlage 269773.png
Bijlage 269774.png

Model P 22-1. Proces-verbaal van de uitslag van de verkiezing van de Tweede Kamer / het Europees parlement / provinciale staten

Bijlage 270776.png
Bijlage 270777.png
Bijlage 270778.png
Bijlage 270779.png
Bijlage 270780.png
Bijlage 270781.png
Bijlage 270782.png
Bijlage 270783.png
Bijlage 270784.png
Bijlage 270785.png
Bijlage 270786.png
Bijlage 270787.png
Bijlage 270788.png
Bijlage 270789.png
Bijlage 270790.png
Bijlage 270791.png

Model P 22-2. Proces-verbaal van de uitslag van de verkiezing van provinciale staten in een provincie met één kieskring / het algemeen bestuur / de gemeenteraad / de eilandsraad / het kiescollege / het kiescollege niet-ingezetenen

Bijlage 269791.png
Bijlage 269792.png
Bijlage 269793.png
Bijlage 269794.png
Bijlage 269795.png
Bijlage 269796.png
Bijlage 269797.png
Bijlage 269798.png
Bijlage 269799.png
Bijlage 269800.png
Bijlage 269801.png
Bijlage 269802.png
Bijlage 269803.png
Bijlage 269804.png
Bijlage 269805.png
Bijlage 269806.png

Model P 22-3

Bijlage 269328.png
Bijlage 269329.png
Bijlage 269330.png
Bijlage 269331.png
Bijlage 269332.png
Bijlage 269333.png
Bijlage 269334.png
Bijlage 269335.png
Bijlage 269336.png
Bijlage 269337.png
Bijlage 269338.png
Bijlage 269339.png
Bijlage 269340.png
Bijlage 269341.png
Bijlage 269342.png

Model Pa 11

Bijlage 269343.png

Model T 4

Bijlage 269300.png

Model T 11

Bijlage 269301.png
Bijlage 269302.png
Bijlage 269303.png
Bijlage 269304.png
Bijlage 269305.png

Model U 16

Bijlage 269306.png
Bijlage 269307.png
Bijlage 269308.png
Bijlage 269309.png
Bijlage 269310.png
Bijlage 269311.png
Bijlage 269312.png
Bijlage 269313.png
Bijlage 269314.png

Model V 9

Bijlage 269315.png
Bijlage 269316.png
Bijlage 269317.png
Bijlage 269318.png

Model W 1-1

Bijlage 269319.png
Bijlage 269320.png

Model W 1-2

Bijlage 269321.png
Bijlage 269322.png

Model W 1-3

Bijlage 269323.png
Bijlage 269324.png

Model W 2

Bijlage 269325.png

Model W 4

Bijlage 269326.png

Model W 5

Bijlage 269327.png

Model Y 13. Verklaring dat u zich niet in een andere lidstaat kandidaat stelt voor het Europees Parlement

Bijlage 252563.png

Model Y 32. Verklaring stemmen voor Europees Parlement in Nederland

Bijlage 270020.png

Model Y 35. Verklaring dat u in de lidstaat van uw herkomst niet bent uitgesloten van het recht om gekozen te worden/Declaration of non-exclusion from the right to stand for election in your home Member State

Bijlage 252565.png

Model Ya 7

Bijlage 260667.png
Bijlage 260668.png

Model Ya 9

Bijlage 260669.png
Bijlage 260670.png

Bijlage 2. bij artikel 2a van de Kiesregeling

[Wijziging(en) op nader te bepalen datum(s); laatste bekendgemaakt in 2014. Zie het overzicht van wijzigingen]

Eisen aan de programmatuur die door de centrale stembureaus wordt gebruikt ten behoeve van de vaststelling van de uitslag van verkiezingen of de berekening van de zetelverdeling

De programmatuur, bedoeld in artikel P 1, eerste lid, van het Kiesbesluit, ten behoeve van de berekening van de uitslag van de verkiezingen of de berekening van de zetelverdeling, voldoet aan de volgende eisen:

  • a. de programmatuur bevat de functionaliteiten die overeenkomstig de specificatie, bedoeld in artikel P 1, tweede lid, van het Kiesbesluit nodig zijn voor de berekening van de uitslag van de verkiezingen en de zetelverdeling;

  • b. de programmatuur, waaronder de broncode, is gestructureerd opgebouwd, zodanig dat modulaire aanpassingen mogelijk zijn;

  • c. de kritische functies voor de berekening van de uitslag van de verkiezingen en de zetelverdeling zijn in de programmatuur herkenbaar en van elkaar gescheiden;

  • d. de programmatuur is, zonder dat hiervoor aanpassingen nodig zijn, te gebruiken voor verschillende soorten verkiezingen;

  • e. toevallig of opzettelijk foutief gebruik van de programmatuur wordt, voor zover redelijkerwijs technisch mogelijk is, door het ontwerp voorkomen;

  • f. de programmatuur ondersteunt voor de vermelding van de aanduidingen van de politieke groeperingen en de namen van de kandidaten in ieder geval de diakritische tekens van de tekenset die op grond van artikel 3, eerste lid, van het Besluit basisregistratie personen voor de basisregistratie personen is vastgesteld;

  • g. de programmatuur wordt als open source ontwikkeld en maakt gebruik van open standaarden. Indien dit aantoonbaar niet mogelijk is wordt technologie toegepast waarvan de doeltreffendheid in de praktijk is aangetoond en die direct toepasbaar is. Voor verkiezingsgegevens zoals kandidatenlijsten en zetelverdeling wordt de EML_NL standaard toegepast;

  • h. de standaard programmatuur waarvan gebruik wordt gemaakt is vrij verkrijgbaar;

  • i. het intellectueel eigendom van de maatwerkprogrammatuur berust bij een centraal stembureau;

  • j. de programmatuur is geschreven in een programmeertaal, waarvoor een door een actieve gemeenschap onderhouden open source compiler, onderscheidenlijk interpreter beschikbaar is;

  • k. de programmatuur wordt ontwikkeld voor verschillende besturingssystemen, waaronder in ieder geval een open source besturingssysteem;

  • l. het is mogelijk de authenticiteit van de programmatuur vast te stellen; en

  • m. bij het inlezen van verkiezingsgegevens in de programmatuur wordt de authenticiteit van de gegevens vastgesteld, bij voorkeur door middel van een gekwalificeerde elektronische handtekening.

  1. Op de achterzijde van het stembiljet worden gedrukt:– de naam van het vertegenwoordigend orgaan waarvoor de verkiezing geldt, alsmede een aanduiding van de kieskring. In afwijking hiervan wordt bij verkiezingen voor de Eerste Kamer op de achterzijde slechts de naam van de betreffende provincie gedrukt. De naam (en aanduiding) worden aan de bovenzijde gedrukt, zoveel malen dat zij goed zichtbaar is als het stembiljet is dichtgevouwen;– een door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vast te stellen en aan de leveranciers van de stembiljetten mede te delen echtheidskenmerk;– alleen als in een gemeente twee of meer stemmingen gelijktijdig plaatsvinden wordt op de achterzijde over de gehele breedte een voor de stemming onderscheidend kenmerk in de vorm van twee kleurbalken geplaatst. Een kleurbalk boven het echtheidskenmerk en de andere kleurbalk onder het echtheidskenmerk dat aan de leveranciers van de stembiljetten wordt medegedeeld. De kleur van de balk is per stemming verschillend en de balk op de voorzijde (zoals bedoeld in voetnoot 2) heeft dezelfde kleur als de balk op de achterzijde. De kleur van de balk is vrij.– alleen voor zover het de verkiezing van de leden van de Eerste Kamer betreft de handtekening, bedoeld in artikel T 2, eerste lid, van de Kieswet, zoveel malen dat zij, hoe het stembiljet ook wordt gevouwen, geheel of ten dele zichtbaar blijft. ^ [1]
  2. Indien in een gemeente twee of meer stemmingen gelijktijdig plaatsvinden, wordt op de voorzijde van het stembiljet over de gehele breedte een voor de stemming onderscheidend kenmerk in de vorm van een kleurenbalk gedrukt, zodanig dat deze goed zichtbaar is als het stembiljet is opengevouwen. Op de voorzijde wordt er een kleurenbalk aangebracht tussen de aanduiding van de verkiezing en de lijsten. De kleur van de balk is per stemming verschillend en de balk op de voorzijde heeft dezelfde kleur als de balk op de achterzijde (zoals bedoeld in voetnoot 1). De kleur van de balk is vrij. ^ [2]
  3. Alleen op te nemen, indien het een verkiezing betreft van de leden van de Tweede Kamer of van provinciale staten van een provincie die uit meer dan één kieskring bestaat. Achter ‘kieskring’ het nummer en tussen haakjes de naam van de gemeente waar het hoofdstembureau is gevestigd. ^ [3]
  4. Boven elke lijst dient het nummer en, in voorkomend geval, onder het nummer de aanduiding van de politieke groepering te worden vermeld. De kandidaten worden vermeld:– Bij 1 t/m 30 lijsten op dezelfde wijze en in dezelfde volgorde als zij op de kandidatenlijst voorkomen, met weglating van het adres en de geboortedatum. De kandidaten worden per lijst doorlopend genummerd.– Bij 31 of meer lijsten: op dezelfde wijze en in dezelfde volgorde als zij op de kandidatenlijst voorkomen, met weglating van het adres, de roepnaam en de geboortedatum. De kandidaten worden per lijst doorlopend genummerd. ^ [4]
  5. De lijsten dienen om en om in te springen. Tussen de lijsten dient ruimte te worden gelaten. Indien op een lijst meer dan vijftig namen zijn geplaatst, mogen de namen van de kandidaten op de eenenvijftigste en volgende plaats worden vermeld aan de voet van de volgende kolom. In dat geval dienen boven die kolom het nummer van de lijst en de eventuele aanduiding van de politieke groepering te worden geplaatst. Bovendien wordt in dat geval boven de naam van de eerste kandidaat van die kolom het woord ’vervolg’ geplaatst. De lijsten dienen in één rij te worden geplaatst of in meer rijen onder elkaar. In laatstbedoeld geval dienen de rijen zo te worden geplaatst dat tussen de langste lijst van een rij en de lijstnummers van de volgende rij ruimte wordt gelaten. ^ [5]
Naar boven