Besluit vaststelling beleidsregel 'Slot Enforcement Code'

Geraadpleegd op 01-03-2026.
Geldend van 25-02-2026 t/m heden.

Origineel opschrift en aanhef

Besluit vaststelling beleidsregel 'Slot Enforcement Code'

De directeur van Airport Coordination Netherlands (ACNL),

Gelet op:

Verordening (EEG) nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 inzake gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van slots op communautaire luchthavens;

De Worldwide Airport Slot Guidelines (WASG);

De Wet luchtvaart;

Het Besluit slotallocatie;

De noodzaak tot transparantie ten aanzien van de monitoring- en handhavingsprocedure bij afwijkingen van toegewezen slots;

Overwegende dat:

Het noodzakelijk is om de monitoringprocedures en handhavingscriteria vast te leggen;

De beleidsregel ‘Slot Enforcement Code’ (versie 2.0 d.d. 13 november 2025) deze criteria beschrijft en toepasbaar is op Amsterdam Airport Schiphol (AMS), Eindhoven Airport (EIN) en Rotterdam The Hague Airport (RTM);

Besluit:

Artikel 1

De beleidsregel ‘Slot Enforcement Code’, versie 2.0, d.d. 13 november 2025, wordt vastgesteld.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking met terugwerkende kracht tot en met 13 november 2025.

Artikel 3

Dit besluit en de daarbij behorende bijlagen worden gepubliceerd op de website van Airport Coordination Netherlands (www.slotcoordination.nl) en in de Staatscourant.

Origineel slotformulier en ondertekening

Schiphol, 4 februari 2026

H. Thomassen

Managing Director

Airport Coordination Netherlands

Bijlage 1. Slot Enforcement Code v2.0 (Nederlands)

Slot Enforcement Code

Misbruik van slots in Nederland

Datum: november 2025

Versie: 2.0

Hoofdstuk 1. – Inleiding

1.1. Visie

De toegang van luchtvaartmaatschappijen tot drukke luchthavens wordt gecoördineerd door middel van slots om een stabiele exploitatie en een efficiënt gebruik van de luchthavencapaciteit te waarborgen. Een luchthaven geeft haar maximale capaciteit aan in termen van milieu-, technische en operationele parameters. Op basis van de specifieke details van een voorgenomen vlucht dient een luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant een slotaanvraag in bij de slotcoördinator. Als een slot wordt toegewezen, heeft de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant toestemming om op een welbepaalde datum en tijd de gehele voor de uitvoering van een luchtdienst noodzakelijke luchthaveninfrastructuur op een gecoördineerde luchthaven te gebruiken om te landen of op te stijgen.

Afwijkingen tussen de voorgenomen en/of daadwerkelijke exploitatie en het toegewezen slot moeten worden vermeden. Dergelijke afwijkingen kunnen van invloed zijn op de stabiele operatie en het efficiënte gebruik van de luchthavencapaciteit; zij kunnen schade toebrengen aan de industriële keten met luchthavenexploitanten, grondafhandelaren, marechaussee, douane, andere luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten en aanbieders van luchtvaartnavigatiediensten (ANSP's). Uiteindelijk komt slotcoördinatie alle belanghebbenden in de sector ten goede door te streven naar een stabiele exploitatie en een efficiënt gebruik van de luchthavencapaciteit en de infrastructuur ervan.

1.2. Context

Hoewel op de meeste gecoördineerde luchthavens wereldwijd de luchthavencapaciteit grotendeels voldoet aan de vraag van luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten, zijn er wel uitdagingen voor de Nederlandse gecoördineerde luchthavens; op deze luchthavens overtreft de vraag de capaciteit en gelden er strenge milieubeperkingen. Elk seizoen kan een aanzienlijk deel van de slotaanvragen niet worden gehonoreerd tijdens de eerste toewijzing (SAL), wat leidt tot uitgebreide wachtlijsten met verzoeken om tijdwijzigingen van reeds toegewezen slots en verzoeken om toewijzing van een slot.

Als gevolg hiervan is het, in vergelijking met de meeste andere gecoördineerde luchthavens wereldwijd, meer nog dan elders, van belang dat op Nederlandse gecoördineerde luchthavens de toegewezen slots worden nageleefd en dat de verzoeken op de wachtlijsten actueel worden gehouden. Vluchten die op een ander tijdstip dan het toegewezen slot worden uitgevoerd, met name in uren waarvoor beperkingen gelden, kunnen een aanzienlijke invloed hebben op de stabiliteit van de luchthavenoperatie en op overlast voor omwonenden.

1.3. Doelstellingen

In Nederland zijn twee instanties verantwoordelijk voor de handhaving van slots. Deze Slot Enforcement Code (SEC) is opgesteld door Airport Coordination Netherlands (ACNL), de Nederlandse slotcoördinator, en de Inspectie Leefomgeving en Transport – Luchtvaartautoriteit, de Nederlandse burgerluchtvaartautoriteit (ILT-LVA), om:

• • de rollen van twee autoriteiten die betrokken zijn bij het toezicht op en de handhaving van slots uit te leggen, te harmoniseren en te combineren.

• • de verschillende vormen van slotmisbruik, zoals gedefinieerd in de relevante Europese en Nederlandse wetgeving en in de aanvullende regels en richtsnoeren die door de luchtvaartsector wereldwijd of communautair zijn opgesteld, uit te werken.

• • voor een transparant overzicht van de uniforme interventie- en sanctieregeling voor de verschillende soorten misbruik van slots te zorgen.

• • de monitoringstrategie en de prestaties op het gebied van slots verder te optimaliseren, waarbij, waar de omstandigheden dat toelaten, rekening wordt gehouden met de administratieve lasten voor luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten. De SEC stelt geen nieuwe (wettelijke) bevoegdheden, sancties of vormen van misbruik van slots vast, maar verduidelijkt en werkt de bestaande regelgevende bevoegdheden van de monitoring- en handhavingsinstanties uit.

1.4. Toepassing

Deze SEC is van toepassing op slotaanvragen, toegewezen slots en exploitatie door zowel de commerciële luchtvaart als de algemene luchtvaart (‘GA’) op alle Nederlandse gecoördineerde (niveau 3) luchthavens.

Hoofdstuk 2. – Misbruik van slots

In dit hoofdstuk worden het toepasselijk wettelijk kader, de soorten misbruik en het handhavingsbeleid nader toegelicht.

2.1. Wettelijk kader

Het toepasselijk wettelijk kader voor slotmonitoring en slothandhaving in Nederland bestaat uit de volgende Europese en Nederlandse wetgeving.

2.1.1. Europese wetgeving

• • Verordening (EEG) nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 betreffende gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van slots op communautaire luchthavens, zoals gewijzigd (‘Slotverordening’)

  • ○ Artikel 4 betreffende de taak van een coördinator om toe te zien dat de exploitatie van de luchtvaartmaatschappijen overeenstemt met de aan hen toegewezen slots, met inbegrip van tijd en andere relevante parameters.

  • ○ Artikel 8, lid 5, betreffende de taak van een coördinator om rekening te houden met aanvullende regels en richtsnoeren die door de luchtvervoerssector wereldwijd of communautair zijn opgesteld, mits deze geen afbreuk doen aan de onafhankelijke status van de coördinator, in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht en gericht zijn op een efficiënter gebruik van de luchthavencapaciteit.

    zoals de

    • ■ Worldwide Airport Slot Guidelines (WASG)

      • − Hoofdstuk 9, betreffende het proces van toezicht en handhaving, de rollen en definieert soorten misbruik van slots.

    • ■ EUACA Recommended Practices

      • − EUACA-richtsnoeren voor de handhaving van slots.

  • ○ Artikel 14

    • ■ (4) stelt de coördinator in staat om, indien een luchtvaartmaatschappij herhaaldelijk en opzettelijk luchtdiensten uitvoert op een tijdstip dat aanzienlijk afwijkt van de toegewezen slots als onderdeel van een reeks slots, of slots gebruikt op een wijze die aanzienlijk afwijkt dan zij aangaven te zullen doen ten tijde van de toewijzing, waardoor de luchthavenexploitatie of het luchtverkeer wordt geschaad, dezelfde reeks slots niet toe te wijzen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode of de reeks slots in kwestie voor de rest van de dienstregelingsperiode in te trekken en in de pool te plaatsen, na de betrokken luchtvaartmaatschappij te hebben gehoord en na één waarschuwing te hebben gegeven.

      • − De definities van herhaaldelijk, opzettelijk en procedures zijn door ACNL uitgewerkt door middel van beleidsregels (zoals deze SEC) en werkprocedures.

    • ■ (5) verplicht de lidstaat om doeltreffende, afschrikkende en evenredige sancties of gelijkwaardige maatregelen vast te stellen en toe te passen ten aanzien van luchtvaartmaatschappijen die herhaaldelijk en opzettelijk de slotverordening niet naleven.

      • − Door de lidstaat geïmplementeerd door middel van het vaststellen van verboden in het Besluit slotallocatie; de ILT-LVA heeft de gevolgen van overtreding van deze verboden gepubliceerd door middel van beleidsregels.

2.1.2. Nederlandse wetgeving

• • Wet luchtvaart

  • ○ Artikelen 8.17, 11.1, 11.15, 11.16 en 8a.52, waarin de wettelijke bevoegdheid voor handhaving en sancties door ILT-LVA is vastgelegd.

  • ○ Artikel 8a.64 wijst ACNL aan als facilitator van de dienstregelingen of luchthavencoördinator.

• • Besluit slotallocatie

  • ○ Artikel 7 verbiedt specifieke vormen van misbruik van slots.

• • Algemene wet bestuursrecht

  • ○ Bevat algemene regels voor procedures voor bestuursrechtelijke instanties.

  • ○ Artikel 4:81 bepaalt dat zowel ACNL als ILT-LVA beleidsregels kunnen vaststellen voor een bevoegdheid die aan hen is toegekend of onder hun verantwoordelijkheid wordt uitgeoefend.

2.1.3. Stroomdiagrammen 'Slotaanvragen': 'Normale exploitatie' en 'Abnormale exploitatie'

Om de toepassing van bovengenoemde wetgeving te visualiseren, heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat twee stroomdiagrammen 'Slotaanvragen' gepubliceerd, één voor 'Normale exploitatie' en één voor 'Abnormale exploitatie', beschikbaar op www.slotcoordination.nl, die laten zien welke service type code (STC) overeenkomt met elk soort situatie. Vanwege specifieke Nederlandse omstandigheden en milieubeperkingen kunnen voor bepaalde situaties sommige toe te passen STC's afwijken van de internationale praktijk, om de Nederlandse gecoördineerde luchthavens toegankelijk te houden voor luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten in geval van onregelmatigheden. Een luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant dient de juiste van toepassing zijnde STC aan te vragen overeenkomstig deze stroomdiagrammen.

2.2. Soorten misbruik van slots

De onderstaande afbeelding toont de soorten misbruik voor de verschillende fasen van het slotproces op luchthavens.

De soorten misbruik van slots zijn niet beperkt tot de exacte locatie in het onderstaande diagram; ze kunnen op elk moment tijdens het betreffende proces of de betreffende exploitatie voorkomen.

Het onderstaande overzicht geeft voor elk type misbruik een verkorte naam, niet-uitputtende voorbeelden, de juridische grondslag, de WASG-referentie, de sanctievoorwaarden, de handhavingsinstantie en de sanctiemogelijkheden.

Type misbruik	Verkorte naam	Voorbeeld van misbruik (niet beperkt tot)	Juridische grondslag	WASG-referentie	Voorwaarden voor sancties	Handhaving door + Opties voor sancties:
Het aanvragen van slots voor een andere dan de aangegeven uitvoering, met de bedoeling een betere prioriteit te verkrijgen	Voordringen	• Een slot aanvragen met een bepaalde prioriteit terwijl de voorwaarden daarvoor niet aanwezig zijn, zoals, maar niet beperkt tot: – het aanvragen van een slot voor een uitvoering met stillere vliegtuigen terwijl er operaties zijn gepland met luidruchtigere vliegtuigen. – het aanvragen van een reeks slots met prioriteit voor nieuwe toetreders terwijl de omstandigheden geen aanvraag voor nieuwe toetreders toestaan – het aanvragen van een datumwijziging voor een slot dat is toegewezen op grond van artikel 8, lid 7, van Verordening (EEG) nr. 95/93	Verordening (EEG) nr. 95/93	9.2.2 g)	Herhaaldelijk: Zie WP ACNL Opzettelijk: Wanneer de luchtvaart-maatschappij of andere vliegtuig-exploitant al door ACNL in kennis is gesteld van mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3) en/of Bewust de aanzienlijke kans accepteren dat een bepaald gevolg zich zal voordoen	ACNL: • doorverwijzing van de zaak naar CCN; • verlies van historische aanspraak voor de desbetreffende reeks slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • lagere prioriteit voor nieuwe toekomstige aanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode ILT-LVA: geen handhaving door ILT-LVA
Het aanvragen van nieuwe slots zonder de intentie voor uitvoering	Overbieden	• Onjuistheden in de openstaande aanvragen van de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitanten op de wachtlijst. • Na SRD tot het einde van de dienstregelingsperiode, kort na toewijzing herhaaldelijk teruggeven van een slot dat was toegewezen vanuit de wachtlijst. • Een slot verplaatsen naar een latere datum in de dienstregelingsperiode zonder de directe intentie om het slot te gebruiken voor de aangevraagde datum, tijd, vliegtuigtype, servicetype en bestemming/herkomst.	Verordening (EEG) nr. 95/93	9.2.2 f)	Herhaaldelijk: Zie WP ACNL Opzettelijk: Wanneer de luchtvaart-maatschappij of andere vliegtuig-exploitant al door ACNL in kennis is gesteld van mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3) en/of Bewust de aanzienlijke kans accepteren dat een bepaald gevolg zich zal voordoen	ACNL: • doorverwijzing van de zaak naar CCN; • verlies van historische aanspraak voor de desbetreffende reeks slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • lagere prioriteit voor nieuwe toekomstige aanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode ILT-LVA: geen handhaving door ILT-LVA
Het vasthouden van slots zonder de intentie om deze te gebruiken, over te dragen, te ruilen of te gebruiken in een gezamenlijke uitvoering van een luchtdienst	Te late teruggave van slots	• Onjuistheden in het bijwerken van de slotportefeuille (toegewezen slots) door de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitanten • Herhaaldelijk teruggeven van een reeks slots tussen SRD en de HBD (niet voldoen aan de deadline voor het teruggeven van reeksen) • Na HBD herhaaldelijk teruggeven van een slot kort voor of op de dag van uitvoering en het oorspronkelijk beoogde gebruik kan niet worden aangetoond	Verordening (EEG) nr. 95/93	9.2.2 d)	Herhaaldelijk: Zie WP ACNL Opzettelijk: Wanneer de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant al door ACNL op de hoogte is gesteld van mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3). en/of Bewust de aanzienlijke mogelijkheid accepteren dat een bepaald gevolg zal optreden	ACNL: • doorverwijzing van de zaak naar CCN; • verlies van historische aanspraak voor de desbetreffende reeks slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • lagere prioriteit voor toekomstige aanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode ILT-LVA: geen handhaving door ILT-LVA
Het vasthouden van slots voor een ander gebruik dan gepland met als doel capaciteit te blokkeren voor een andere luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant	Capaciteits-blokkering (slots vasthouden)	• Herhaaldelijk teruggeven van een reeks slots tussen SRD en HBD (niet voldoen aan de deadline voor het teruggeven van reeksen) en beoogd gebruik niet kan worden aangetoond • Na HBD herhaaldelijk een slot kort voor of op de dag van uitvoering teruggeven en het oorspronkelijk beoogd gebruik niet kan worden aangetoond • Enkele weken nadat een slot is toegewezen, de betreffende luchtdienst nog steeds niet in de verkoop staat	Verordening (EEG) nr. 95/93	9.2.2 e)	Herhaaldelijk: Zie WP ACNL Opzettelijk: Wanneer de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant al door ACNL op de hoogte is gesteld van mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3) en/of Bewust de aanzienlijke kans accepteren dat een bepaald gevolg zich zal voordoen	ACNL: • doorverwijzing van de zaak naar CCN; • verlies van historische aanspraak voor de desbetreffende reeks slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • lagere prioriteit voor toekomstige aanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode ILT-LVA: geen handhaving door ILT-LVA
Het uitvoeren van een luchtdienst op een manier die aanzienlijk afwijkt van het toegewezen slot – met inbegrip van verschillen in servicetype, vliegtuigsubtype, capaciteit van het vliegtuig of herkomst/bestemming	Slotgebruik op aanzienlijk andere wijze	• Het uitvoeren van intra-/extra-Schengenroutes terwijl anders is aangevraagd. • Uitvoering van een luchtdienst met een ander type vliegtuig en een ander aantal stoelen dan is aangevraagd • Het uitvoeren van een commerciële luchtdienst terwijl anders is aangevraagd	ACNL: Verordening (EEG) nr. 95/93, artikel 14, lid 4: ‘aanzienlijk andere wijze’ ILT-LVA: Verordening (EEG) nr. 95/93, artikel 14, lid 5, Besluit slotallocatie: ‘wezenlijk andere wijze’ is van toepassing	9.2.2. c)	Herhaaldelijk: ACNL: zie WP ILT-LVA: meer dan eens tijdens één IATA-seizoen Opzettelijk: Het uitvoeren van de luchtdienst in de wetenschap dat deze verschilt qua servicetype, vliegtuigsubtype, capaciteit van het vliegtuig of herkomst/bestemming afwijkt van de toegewezen slot, en/of Wanneer de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant al door ACNL of ILT-LVA in kennis is gesteld van mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3) en/of Bewust de aanzienlijke kans accepteren dat een bepaald gevolg zich zal voordoen Schade aan luchthavenex-ploitatie of het luchtverkeer: Als de afwijkende manier van uitvoering leidt tot overschrijding van een van toepassing zijnde coördinatiepara-meter of als de luchthavenbe-heerder of luchtverkeerslei-dingautoriteit anderszins schade kan aantonen.	ACNL: • doorverwijzing van de zaak naar CCN; • verlies van historische aanspraak voor de desbetreffende reeks slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • lagere prioriteit voor toekomstige aanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode ILT-LVA: • last onder dwangsom; • bestuurlijke boete
Het uitvoeren van een luchtdienst op een gecoördineerde luchthaven zonder dat voor die luchtdienst een slot is toegewezen	Uitvoering zonder slot	–	Verordening (EEG) nr. 95/93, Besluit slotallocatie	9.2.2.a)	Herhaaldelijk en opzettelijk worden niet in aanmerking genomen	ACNL: Geen handhaving door ACNL ILT-LVA: • last onder dwangsom; • bestuurlijke boete
Het uitvoeren van een luchtdienst in een tijdsperiode waarvoor beperkingen gelden zonder dat voor uitvoering in die tijdsperiode een slot toegewezen is	Ongeplande uitvoering in tijdsperiode met beperkingen	• Het opzettelijk uitvoeren van een luchtdienst tijdens het nachtregime met een toegewezen dagslot en ondanks dat het vluchtschema en toegewezen slot dicht tegen het nachtregime aanzit, onvoldoende rekening gehouden is met operationele variabiliteit. • De uitvoering van een luchtdienst wijzigen en daarbij over het hoofd zien dat ook de slotplanning moet worden aangepast.	ACNL: Verordening (EEG) nr. 95/93, artikel 14, lid 4: ‘aanzienlijk verschillend tijdstip’ en ‘reeks slots’ is van toepassing ILT-LVA: Verordening (EEG) nr. 95/93, artikel 14, lid 5, Besluit slotallocatie: ‘wezenlijk verschillend tijdstip’ is van toepassing	9.2.2. h)	Herhaaldelijk: ACNL: Zie WP ILT-LVA: meer dan eens tijdens één IATA-seizoen Opzettelijk: Het uitvoeren van de luchtdienst in de wetenschap dat deze afwijkt van de toegewezen slot, en/of wanneer de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant al door ACNL of ILT-LVA op de hoogte is gesteld van mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3) en/of Bewust de aanzienlijke kans accepteren dat een bepaald gevolg zich zal voordoen	ACNL: voor ongeplande uitvoering in tijdsperiodes waarvoor beperkingen gelden: • doorverwijzing van de zaak naar CCN; • verlies van historische aanspraak voor de desbetreffende reeks slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • lagere prioriteit voor toekomstige aanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode ILT-LVA: voor ongeplande uitvoering in het nachtregime: • last onder dwangsom; • bestuurlijke boete
Het uitvoeren van een luchtdienst als onderdeel van een reeks op een tijdstip dat aanzienlijk verschilt van het toegewezen slot	Uitvoering op aanzienlijk verschillend tijdstip	–	ACNL: Verordening (EEG) nr. 95/93, artikel 14, lid 4: ‘aanzienlijk verschillend tijdstip’ en ‘reeks slots’ zijn van toepassing ILT-LVA: Verordening (EEG) nr. 95/93, artikel 14, lid 5, Besluit slotallocatie: ‘wezenlijk verschillend tijdstip’ is van toepassing	9.2.2. b)	Herhaaldelijk: ACNL: Zie WP ILT-LVA: meer dan eens tijdens hetzelfde IATA-seizoen. Opzettelijk: Het uitvoeren van de luchtdienst in de wetenschap dat de on/off-block-tijd afwijkt van de toegewezen slot, en/of wanneer de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant al door ACNL of ILT-LVA in kennis is gesteld van mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3) en/of Bewust de aanzienlijke kans accepteren dat een bepaald gevolg zich zal voordoen	ACNL: • doorverwijzing van de zaak naar CCN; • verlies van historische aanspraak voor de desbetreffende reeks slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • lagere prioriteit voor toekomstige aanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode; • intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode ILT-LVA: • last onder dwangsom; • bestuurlijke boete
Een toegewezen slot niet gebruiken	Niet geannuleerd slot	–	Besluit slotallocatie	9.2.2. d)	Herhaling: meer dan eens tijdens hetzelfde IATA-seizoen Intentie: Wanneer de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant in hetzelfde seizoen eerder door ILT-LVA is gewaarschuwd voor mogelijk misbruik van slots (zie WASG 9.4.4.3) en/of Bewust de aanzienlijke kans accepteren dat een bepaald gevolg zich zal voordoen	ACNL: Geen handhaving door ACNL in termen van misbruik van slots, maar wel handhaving met betrekking tot de UIOLI-regel ILT-LVA: • last onder dwangsom; • bestuurlijke boete

Herhaalde overtredingen kunnen voorkomen wanneer luchtvaartmaatschappijen hun rol zoals uiteengezet in WASG 9.1.3 niet vervullen om hun eigen slotprestaties te evalueren en waar nodig corrigerende maatregelen te nemen, voordat coördinatoren ingrijpen.

De werk procedure (WP) van ACNL waarin 'herhaaldelijk' wordt gedefinieerd, is te vinden op www.slotcoordination.nl.

2.3. Handhavingsbeleid

De gegevens die ACNL en ILT-LVA gebruiken voor het uitvoeren van hun taken op het gebied van slotmonitoring zijn de gegevens die rechtstreeks door de luchthavenbeheerders worden verstrekt en die zij in hun systemen hebben geregistreerd (en de gegevens in het door ACNL gebruikte slottoewijzingssysteem).

Over het algemeen wordt handhaving van slots uitgevoerd in geval van (potentiële) herhaalde en opzettelijke (behalve voor uitvoeringen zonder slot) gevallen van (planning)misbruik van slots (niet voor individuele verschillen op de dag zelf).

2.3.1. Interventiestrategie

De basis van het handhavingsbeleid is afgeleid van de nationale Nederlandse handhavingsstrategie ('Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO)'). Er worden de volgende soorten interventies onderscheiden, waarbij in bepaalde situaties stappen kunnen worden overgeslagen:

• • Stap 1: Preventie & dialoog

• • Stap 2: Correctie

• • Stap 3: Sanctie

Onderstaand overzicht toont de interventiestappen die door ACNL worden toegepast:

Onderstaand overzicht toont de interventiestappen van ILT-LVA:

• • Alert

• • Officiële waarschuwing

• • Administratieve hoorzitting

• • Administratieve sancties

Wanneer het slotbeheer door de luchtvaartmaatschappij faalt, wat leidt tot herhaaldelijk misbruik van slots, begint een interventie meestal met een schriftelijke waarschuwing, gevolgd door een dialoogfase met de luchtvaartmaatschappij/exploitant. Afhankelijk van de score in de LHSO-matrix kan ook een strengere interventie worden toegepast.

De interventiematrix maakt deel uit van de nationale handhavingsstrategie voor milieuwetgeving van LHSO. Aan de hand van deze matrix kan de ILT-LVA bepalen wat de meest geschikte interventie is voor elke individuele overtreding, die de grootste maatschappelijke impact heeft.

2.3.2. Sancties

ACNL, op basis van Verordening (EEG) nr. 95/93 artikel 14, lid 4, en WASG 9.4.4.2, en ILT-LVA, op basis van Verordening (EEG) 95/93 artikel 14, lid 5, kunnen de volgende instrumenten toepassen:

• − ACNL:

  • ○ doorverwijzing van de zaak naar CCN

  • ○ verlies van historische aanspraak voor reeksen slots in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode

  • ○ lagere prioriteit voor toekomstige slotaanvragen in de volgende overeenkomstige dienstregelingsperiode, of

  • ○ intrekking van de desbetreffende reeks slots voor het resterende deel van de dienstregelingsperiode

• − ILT-LVA:

  • ○ opleggen van last onder dwangsom, of

  • ○ bestuurlijke boete

De sanctiemaatregelen kunnen verschillen naargelang de aard, het tijdsbestek, de absolute omvang en de schade veroorzaakt door het misbruik en de mate van medewerking.

Alle sancties die ACNL of ILT-LVA kan opleggen, zijn van toepassing op elk type misbruik dat door ACNL of ILT-LVA wordt gehandhaafd.

2.3.3. Schade aan de luchthavenexploitatie of aan het luchtverkeer

Voor alle soorten misbruik van slots op grond van het Besluit slotallocatie die schade toebrengen aan de luchthavenexploitatie of aan het luchtverkeer, kan een maatregel worden overwogen. Voor het type misbruik van slots ‘slotgebruik op aanzienlijk andere wijze’ kan een maatregel uitsluitend worden genomen als het gebruik van een slot op een andere wijze schade toebrengt aan de luchthavenexploitatie of aan het luchtverkeer.

2.3.4. Verschil tussen rechtvaardiging voor niet-gebruik van slots (JNUS) en rechtvaardiging voor misbruik van slots

Artikel 10, lid 4, van Verordening (EEG) nr. 95/93 betreffende de rechtvaardiging voor het niet-gebruik van slots (JNUS), is alleen van toepassing op de 'Use It or Lose It'-berekening (UIOLI) voor reeksen slots, welke uitsluitend wordt uitgevoerd door ACNL als slotcoördinator.

Voor de beoordeling van een rechtvaardiging voor misbruik van slots op grond van artikel 14, lid 5, van Verordening (EEG) nr. 95/93, uitgevoerd door ILT-LVA, gelden afzonderlijke bepalingen. Een leidraad is beschikbaar op de website Slothandhaving van ILT-LVA.

2.3.5. Verschil tussen artikel 14, lid 4, van Verordening (EEG) 95/93 en artikel 7 van het Besluit slotallocatie (dat is gebaseerd op artikel 14, lid 5, van Verordening (EEG) 95/93)

Beide artikelen hebben betrekking op een verschillend gebruik van slots. Ter informatie worden de verschillen hieronder beschreven.

Artikel 14, lid 4, van Verordening (EEG) nr. 95/93	Artikel 7 van het Besluit slotallocatie (gebaseerd op artikel 14, lid 5, van Verordening (EEG) nr. 95/93).
‘Luchtvaartmaatschappijen die herhaaldelijk en opzettelijk luchtdiensten uitvoeren op een tijdstip dat aanzienlijk afwijkt van de toegewezen slot als onderdeel van een reeks slots...’.	‘Het is luchtvaartmaatschappijen verboden op een gecoördineerde luchthaven: a. herhaaldelijk en opzettelijk luchtdiensten uit te voeren op tijden die wezenlijk verschillen van het toegewezen slot;...’.
Toezicht en handhaving door de coördinator.	Toezicht en handhaving door ILT-LVA.
Geldt voor reeksen slots van de luchtvaartmaatschappij.	Geldt voor individuele slots van de luchtvaartmaatschappij.
Per dienstregelingsperiode.	Kan over meerdere dienstregelingsperiodes heen zijn.
Herhaaldelijk zoals gedefinieerd door ACNL in de werkprocedure.	Herhaaldelijk zoals gedefinieerd door ILT-LVA in beleidsregel (meer dan eens tijdens hetzelfde IATA-seizoen).
Opzettelijk zoals gedefinieerd in tabel 2.2.	Opzettelijk zoals gedefinieerd in tabel 2.2.
‘Aanzienlijk verschillen’ van het toegewezen slot heeft meer betrekking op de omvang van het verschil. Verder gedefinieerd door ACNL in werkprocedure met de van toepassing zijnde toleranties voor de verschillende luchthavens.	‘Wezenlijk verschillen’ heeft meer betrekking op de aard van het verschil. Voorbeeld: opereren in de nachtelijke rustperiode zonder slot voor die periode. Nader gedefinieerd door ILT in beleidsregel.
Gevolgen: voor sanctiemogelijkheden, zie paragraaf 2.2. en 2.3.2.	Gevolgen: voor sanctiemogelijkheden, zie paragraaf 2.2 en 2.3.2.

Hoofdstuk 3. – Rollen & taken

3.1. Rollen van elke belanghebbende

De basis voor de onderstaande rolbeschrijvingen is de Verordening (EEG) nr. 95/93 en de WASG paragraaf 9.1, aangevuld met enkele specifieke rollen voor Nederland zoals gepubliceerd in het Besluit slotallocatie, artikel 7.

In dit hoofdstuk gelden de volgende definities:

• • Slothouder: luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant aan wie het betreffende slot oorspronkelijk door de coördinator is toegewezen.

• • Exploiterende luchtvaartmaatschappij: luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant die het betreffende vliegtuig exploiteert om de betreffende slot te gebruiken.

Wat handhaving betreft, is het verschil tussen ACNL als coördinator en ILT-LVA als inspectiedienst dat handhavingsmaatregelen van ACNL van invloed zijn op de slotportefeuille van een slothouder, terwijl de ILT-LVA bevoegd is om een last onder dwangsom of administratieve sanctie op te leggen. Om deze reden kan er een afzonderlijke dialoog ontstaan tussen een luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant en de coördinator of inspectiedienst in het licht van mogelijke sanctiemaatregelen.

• a) Rol van de luchtvaartmaatschappij (slothouder en/of exploitant) of andere vliegtuigexploitant:

  • • Ervoor zorgen dat de uitvoeringen van luchtdiensten strikt in overeenstemming zijn met de toegewezen slots overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 95/93 en artikel 7 van het Besluit slotallocatie.

  • • Ervoor zorgen dat de slotportefeuille, inclusief openstaande wachtlijstverzoeken, te allen tijde up-to-date is.

  • • De eigen prestaties evalueren en waar nodig corrigerende maatregelen vaststellen, voordat de coördinator of de inspectiedienst ingrijpt (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder).

  • • Tijdig reageren op (pre- en post-uitvoering) kennisgevingen van de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder) en, indien nodig, zo snel mogelijk corrigerende maatregelen nemen.

  • • Tijdig reageren op verplichte verzoeken om informatie van de inspectiedienst (voor luchtvaartmaatschappijen: exploitant) en de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder).

  • • Op verzoek een dialoog aangaan met de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder) en/of de inspectiedienst (voor luchtvaartmaatschappijen: exploitant) over de (dienstregelingsperiodegebonden) slotprestaties en mogelijk misbruik van slots.

  • • Op verzoek, plannen voor verbetering van de slotprestaties indienen bij de coördinator (voor luchtvaartmaatschappijen: slothouder) en/of de inspectiedienst (voor luchtvaartmaatschappijen: exploitant).

• b) Rol van de luchthavenbeheerder:

  • • Tijdig alle informatie en gegevens verstrekken die de coördinator nodig heeft om de vereiste slotmonitoringstaken uit te voeren.

  • • De algemene prestaties van de luchthaven monitoren en de coördinator wijzen op mogelijk misbruik van slots.

  • • De slotcoördinator adviseren, op basis van een analyse van de luchthavenactiviteiten, over toleranties en aandachtspunten voor slotmonitoring.

• c) Rol van de coördinator (Airport Coordination Netherlands – ACNL):

  • • Slotmonitoring uitvoeren.

  • • Informeren van de ILT-LVA over mogelijk misbruik van slots.

  • • Duidelijk misbruik van slots melden aan luchtvaartmaatschappijen (slothouder) en andere vliegtuigexploitanten, met uitzondering van de types 'Uitvoering zonder slot', 'Niet geannuleerd slot' en binnen het type 'Ongeplande uitvoering in tijdsperiode met beperkingen' ongeplande uitvoeringen tijdens het nachtregime (het uitvoeren van een vlucht als onderdeel van een reeks op een aanzienlijk ander tijdstip dan het toegewezen slot, wat leidt tot ongeplande nachtelijke bewegingen, kan worden gemonitord en gesanctioneerd door de coördinator).

  • • Misbruik van slots registreren.

  • • Relevante informatie delen met de luchthavenbeheerder en alle andere belanghebbenden (bij voorkeur via het coördinatiecomité en/of het subcomité Slot Performance Committee).

  • • Gesprekken voeren met de luchtvaartmaatschappijen (slothouders) of andere vliegtuigexploitanten over de resultaten van de slotprestaties en mogelijk misbruik van slots.

  • • Plannen beoordelen voor prestatieverbetering van slots van luchtvaartmaatschappijen (slothouders) en andere vliegtuigexploitanten.

  • • Handhavingsmaatregelen en sancties uitvoeren.

• d) Rol van het coördinatiecomité:

  • • Voorstellen doen of advies geven aan de coördinator (bij voorkeur via het Slot Performance Committee) over zaken die verband houden met het toezicht op en misbruik van slots.

  • • Bemiddelen in geval van klachten van luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten met betrekking tot de toewijzing of monitoring van slots die niet kunnen worden opgelost tussen de luchtvaartmaatschappij of andere vliegtuigexploitant en de coördinator.

  • • Toezicht houden op de activiteiten van de subcomités van het coördinatiecomité, zoals een Slot Performance Committee, indien deze bestaat.

• e) Rol van het Slot Performance Committee (SPC):

  • • Het Slot Performance Committee (SPC) heeft tot doel de coördinator te adviseren over alle kwesties met betrekking tot de monitoring van slots, met als doel de punctualiteit te verbeteren en misbruik van slotste verminderen. Het SPC moet ook zorgen voor een eerlijke beoordeling van mogelijk misbruik van slots.

  • • De belangrijkste taken van het SPC zijn:

    • a) Trends vaststellen die kunnen leiden tot mogelijk misbruik van slots op de luchthaven, en waar nodig corrigerende maatregelen aanbevelen;

    • b) Binnen het Slot Performance Committee doelstellingen vaststellen om deze trends aan te pakken, teneinde de prestaties en het effectieve gebruik van de beschikbare luchthavencapaciteit te verbeteren;

    • c) De coördinator begeleiden en adviseren over alle kwesties die verband houden met misbruik van slots;

    • d) Indien nodig een werkgroep of ander geschillenbeslechtingsmechanisme oprichten om te bemiddelen tussen de coördinator en een luchtvaartmaatschappij of vliegtuigexploitant wanneer er verschillen in interpretatie bestaan over misbruik van slots; en

    • e) Op grond van de toepasselijke wetgeving op verzoek alle informatie die binnen de Slot Performance Committee wordt bekendgemaakt, ter beschikking stellen aan alle luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten die gebruikmaken van de luchthaven

• f) Rol van de Nederlandse burgerluchtvaartautoriteit (ILT-LVA):

  • • Toezicht houden op en sancties opleggen voor overtredingen van slotmisbruik, uitsluitend voor of de soorten die worden genoemd in het Besluit slotallocatie door opererende luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten.

  • • Rapporteren van de onderzoeken naar de luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten.

  • • Gesprekken voeren met de luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten over (seizoensgebonden) slotresultaten en mogelijk misbruik van slots.

  • • Plannen beoordelen van de luchtvaartmaatschappijen en andere vliegtuigexploitanten om de prestaties op het gebied van slots te verbeteren.

  • • Hoorzittingen en administratieve interviews houden.

  • • Handhavingsmaatregelen en sancties opleggen. ILT-LVA kan een last onder dwangsom en/of bestuurlijke boetes opleggen.

  • • Gronden beoordelen voor rechtvaardiging van de overtredingsverzoeken voor slotmisbruik [Algemene wet bestuursrecht art. 5:5].

3.2. Informatie-uitwisseling en samenwerking tussen ACNL en ILT-LVA

Met het oog op een doeltreffende monitoring en handhaving is het noodzakelijk dat ACNL en ILT-LVA en andere relevante partijen, zoals, maar niet beperkt tot, de luchthavenbeheerder en de luchtverkeersleidingautoriteit, informatie en/of gegevens uitwisselen.

Wettelijke verplichting

Verordening (EEG) nr. 95/93 verplicht lidstaten ervoor te zorgen dat er effectieve, evenredige en afschrikkende sancties of gelijkwaardige maatregelen beschikbaar zijn om herhaaldelijk en opzettelijk misbruik van slots aan te pakken. In de Nederland zijn ACNL en ILT-LVA elk betrokken bij verschillende fasen van het toezicht op slots en bij de handhaving van verschillende soorten misbruik van slots.

Overeenkomstig de Algemene wet bestuursrecht is een inspecteur van de ILT-LVA wettelijk bevoegd om toe te zien op de naleving van de wet en is hij ook bevoegd om informatie op te vragen en bedrijfsinformatie en documenten te inspecteren. Bovendien is bepaald dat eenieder een inspecteur alle medewerking moet verlenen die hij redelijkerwijs kan verlangen bij de uitoefening van zijn bevoegdheden. Niet-medewerking kan wettelijk worden bestraft. Elke partij (zoals luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten, ACNL en de luchthavenbeheerder) is daarom wettelijk verplicht om informatie te verstrekken over mogelijk misbruik van slots en om informatie en documenten te verstrekken aan ILT-LVA.

Slotmonitoring door ACNL

Slotmonitoring is de taak van de onafhankelijke coördinator en moet op een onpartijdig, niet-discriminerende en transparante manier worden uitgevoerd, in overleg met alle belanghebbenden. ACNL voldoet aan de Europese en Nederlandse wetgeving om het gebruik en de naleving van toegewezen luchthavenslots op alle Nederlandse slotgecoördineerde luchthavens te monitoren.

Welke informatie en wanneer

• • De structurele informatie die tussen ACNL en ILT-LVA wordt uitgewisseld, heeft betrekking op gegevens over de toegewezen slots en het gebruik van de geëxploiteerde toegewezen slots op de gecoördineerde luchthaven.

• • Bestanden worden integraal en structureel gedeeld tussen ACNL en ILT-LVA. Dit kan op verzoek of op eigen initiatief gebeuren.

• • In sommige gevallen kunnen luchtvaartmaatschappijen of andere vliegtuigexploitanten om juridische redenen door beide organisaties worden benaderd.

• • Alle andere noodzakelijke informatie kan indien nodig en door andere partijen worden uitgewisseld, bijvoorbeeld vluchtplannen.

Bijlage I. – Veelgestelde vragen

1. De uitgevoerde luchtdienst varieert in vluchttijd als gevolg van seizoensgebonden weersveranderingen in wind of periodes met of zonder ontijzing. Kan ik altijd vertrouwen op een rechtvaardiging?

Nee, alleen in het geval dat u uw reeks slots niet opnieuw kon inplannen of geen geschikte slots kon verkrijgen. Als er structurele maatregelen kunnen worden genomen om het slotmisbruik te voorkomen, is de luchtvaartmaatschappij verplicht dit te doen. Als de bloktijden aan beide uiteinden van de route kunnen worden aangepast zodat het slotmisbruik kan worden voorkomen, is de luchtvaartmaatschappij verplicht passende maatregelen te nemen. Slotmisbruik als gevolg van het eerder vertrekken dan gepland wordt als vermijdbaar beschouwd, dus er is geen rechtvaardiging mogelijk.

2. Kan ik een bestuurlijke boete krijgen voor mijn eerste slotmisbruik in Nederland of krijg ik altijd eerst een waarschuwing?

Zie het interventieschema van ACNL en ILT-LVA in paragraaf 2.3.1. Voor overwegingen en definities van herhaaldelijk en opzettelijk, zie paragraaf 2.2.

3. Kan één overtreding van slotmisbruik al van invloed zijn op mijn slotportfolio?

Dat kan afhangen van factoren zoals, maar niet beperkt tot, het type misbruik, de herhaling en de combinatie met andere soorten misbruik. Het overzicht in paragraaf 2.2 bevat de interventies per type misbruik en de definities van herhaaldelijk.

4. Worden luchtvaartmaatschappijen gehoord voordat een bestuurlijke boete wordt opgelegd?

Ja, in gevallen waarin een rechtvaardiging mogelijk is, wijst de inspecteur van de ILT-LVA de luchtvaartmaatschappij actief op haar recht om een rechtvaardiging aan te vragen. Als de rechtvaardiging wordt aanvaard, wordt de overtreding gerechtvaardigd en volgt er geen boete. Als de overtreding niet voor rechtvaardiging in aanmerking komt en de inspecteur een boete meldt aan het Bureau Bestuurlijke Boete, geeft de ILT-LVA de luchtvaartmaatschappij de kans om verhaal te halen voordat de boete wordt opgelegd. Het boeterapport wordt naar de luchtvaartmaatschappij gestuurd om verhaal te vragen voordat de daadwerkelijke boete wordt opgelegd.

5. Kan handhaving door ACNL en ILT-LVA leiden tot dubbele handhaving?

Dit kan gebeuren als een overtreding betrekking heeft op meer dan één type misbruik. Voor elk type misbruik wordt de betreffende overtreding gehandhaafd. Het is ook mogelijk om een (punitieve) bestuurlijke boete voor overtredingen die al hebben plaatsgevonden te combineren met een last onder dwangsom (preventief).

6. Wat is het verschil tussen de rol en taak van ACNL en die van ILT-LVA en vice versa?

De rollen van ACNL en ILT-LVA worden uitgebreid toegelicht in paragraaf 3.1 van deze Slot Enforcement Code. Daarnaast wordt in het overzicht in paragraaf 2.2 voor elk type misbruik uitgelegd welke interventie door ACNL of ILT-LVA wordt uitgevoerd. ILT-LVA handhaaft niet de 'use it or lose it'-regel.

7. Hoe wordt slotmonitoring uitgevoerd?

ACNL: alle details zijn te vinden in het gedeelte Slotmonitoring op www.slotcoordination.nl.

ILT-LVA: alle details zijn te vinden in het gedeelte Slothandhaving op https://www.ilent.nl/onderwerpen/luchtvaart/luchtvaartinfrastructuur/eisen-en-regels-luchthavens/slothandhaving.