Per 1 januari 2026 is een groot aantal regelingen gewijzigd. Mogelijk zijn deze wijzigingen nog niet doorgevoerd in de geconsolideerde tekst en ziet u nog een oude versie. Raadpleeg bij twijfel de bekendmaking.

Beleidsregel normatieve huisvestingscomponent (nhc) en normatieve inventariscomponent [...] gezondheidszorg, forensische zorg en langdurige zorg

Geraadpleegd op 09-01-2026.
Geldend van 01-01-2026 t/m heden.

Beleidsregel normatieve huisvestingscomponent (nhc) en normatieve inventariscomponent (nic) geestelijke gezondheidszorg, forensische zorg en langdurige zorg

Grondslag

Gelet op artikel 57, eerste lid, onderdelen b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast met betrekking tot het uitoefenen van de bevoegdheid om tarieven en prestatiebeschrijvingen vast te stellen.

Besluit:

Artikel 1. Begripsbepalingen

In deze beleidsregel wordt, tenzij anders vermeld, verstaan onder:

  • Centrum Zorg en Bouw/TNO: Expertisecentrum met betrekking tot specifieke deskundigheid op het gebied van bouw van zorgvoorzieningen in Nederland. Het centrum is onderdeel van TNO. Vanaf 1 januari 2016 is het Centrum Zorg en Bouw opgenomen binnen het Innovatie Centrum Bouw.

  • forensische zorg: Forensische zorg als bedoeld in artikel 1.1, tweede lid, van de Wet forensische zorg, voor zover gepaard gaand met verblijf.

  • geneeskundige ggz: Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet, voor zover gepaard gaand met verblijf.

  • inventaris: Roerende medische en andere zaken die in en om het gebouw aanwezig zijn. Onder inventaris wordt ook computerapparatuur en -programmatuur begrepen. Vervoermiddelen zijn geen inventaris.

  • normatieve huisvestingscomponent (nhc): Een integraal onderdeel van het tarief dat dient als normatieve vergoeding voor nieuwbouw en instandhouding. Deze vergoeding bestaat uit een jaarlijks geïndexeerde bijdrage die voldoende is om, over de gehele levenscyclus van een nieuwbouwvoorziening, de rente-, afschrijvings- en instandhoudingsuitgaven te dekken.

  • normatieve inventariscomponent (nic): Een integraal onderdeel van het tarief dat dient als normatieve vergoeding voor investeringen in inventaris. Deze normatieve vergoeding bestaat uit een jaarlijks geïndexeerde bijdrage die voldoende is om, over de gehele levenscyclus van inventaris, de rente en afschrijvingskosten te dekken.

  • vermogenskostenvoet: De vermogenskostenvoet bestaat uit het gewogen gemiddelde van de financieringskosten van zowel vreemd als eigen vermogen.

  • zorgaanbieder: De rechtspersoon die beroeps- of bedrijfsmatig geestelijke gezondheidszorg, forensische zorg of langdurige zorg verleent.

Voor overige Wlz-gerelateerde begrippen die in deze beleidsregel gebruikt worden, maar niet hierboven vermeld staan, wordt verwezen naar de Beleidsregel definities Wlz.

Artikel 2. Doel van de beleidsregel

Het doel van deze beleidsregel is om vast te leggen op welke wijze de NZa de normatieve huisvestingscomponent (nhc) en normatieve inventariscomponent (nic) bepaalt als onderdeel van de integrale tarieven voor zorg geleverd door zorgaanbieders van geneeskundige ggz, fz en/of zorg binnen de Wlz.

Artikel 3. Reikwijdte

Deze beleidsregel is van toepassing op de zorg of dienst als omschreven bij of krachtens de Wet langdurige zorg (Wlz) die wordt geleverd door zorgaanbieders voor zover het gaat om zorg met verblijf en om het gedeelte dagbesteding in een volledig pakket thuis (vpt).

Deze beleidsregel is tevens van toepassing op de geneeskundige geestelijke gezondheidszorg (ggz) als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet forensische zorg (Wfz) voor zover het gaat om verblijfsdagen en om het gedeelte dagbesteding in een volledig pakket thuis.

Artikel 4. Uitgangspunten nhc

De in de integrale tarieven opgenomen nhc is berekend op basis van de door TNO opgestelde investeringsbedragen, waarbij is uitgegaan van de onderstaande uitgangspunten:

  • 1. Investeringsbedragen per zzpen verblijfsdag ggz en fz.

    Voor de berekening van de nhc zijn investeringsbedragen bepaald die benodigd zijn voor nieuwbouw en instandhouding van voorzieningen. Investeringen in inventaris maken geen deel uit van deze bedragen.

  • 2. Looptijd

    Voor de normering van het investeringspatroon, is gekozen voor een looptijd van 30 jaar zonder renovatie.

  • 3. Rente

    De vermogenskostenvoet waartegen de instelling de investering financiert bedraagt 4,03% per 1 januari 2024.

  • 4. Bouwtijd

    Voor de bouwtijd is uitgegaan van een periode van 18 maanden, met uitzondering van de beveiligingsniveaus 2, 3 en 4 forensische zorg, waar is uitgegaan van een periode van 24 maanden.

  • 5. Jaarlijkse instandhouding

    Voor de jaarlijkse instandhouding is een percentage van 0,8% van de nieuwbouwwaarde opgenomen op jaarbasis.

  • 6. Grond, interim-huisvesting en terreinvoorzieningen

    Voor de onderdelen grond, interim-huisvesting en terreinvoorzieningen geldt binnen de nhc één component. Hierbij is de gemiddelde grondprijs in Nederland gehanteerd, waaraan een component van 10% van de gemiddelde grondprijs is toegevoegd.

  • 7. Indexering

    De nhc wordt tot het volgende herijkmoment jaarlijks geïndexeerd met 2,5%.

  • 8. Indexlening

    Voor de berekening van de vergoeding van de huisvestingslasten door een normatieve huisvestingscomponent (nhc) is gebruik gemaakt van de rekenmethode voor een zogenaamde indexlening. Deze methode berekent eerst een gelijkblijvende vergoeding van de som van de componenten aflossing, rente, jaarlijkse instandhouding en frictieleegstand over de gekozen levensduur van het vastgoed. Vervolgens wordt de jaarlijkse nhc in deze berekeningsmethodiek herberekend met een indexpercentage. De startbedragen worden daardoor lager en de eindbedragen hoger. De contante waarde van deze vergoeding bij de gekozen levensduur is daardoor in alle jaren gelijk.

  • 9. Bezettingspercentage

    In de volgende tabel wordt per afzonderlijke prestatie aangegeven welk bezettingspercentage wordt gehanteerd bij de berekening van de nhc. Dit leidt tevens tot de in de onderstaande tabel vermelde percentuele correcties op de nhc. De correctie op de nhc wordt berekend over de nhc, exclusief de kosten voor jaarlijkse instandhouding.

    Soort nhc

    Bezettingspercentage

    Correctie

    ggz

       

    Verblijfscategorie A

    86%

    14%

    Verblijfscategorie B

    89%

    11%

    Verblijfscategorie C

    90%

    10%

    Verblijfscategorie D

    93%

    7%

    Verblijfscategorie E

    89,5%

    10,5%

    Verblijfscategorie F

    95,5%

    4,5%

    Verblijfscategorie G

    90,5%

    9,5%

    Verblijfscategorie H

    89,4%

    10,6%

         

    fz

       

    Beveiligingsniveau 1

    89%

    11%

    Beveiligingsniveau 2

    94%

    6%

    Beveiligingsniveau 3

    94%

    6%

    Beveiligingsniveau 4

    94%

    6%

         

    Wlz, g-ggz en fz

       

    Zzp prestaties

    97%

    3%

    KIB-volw.

    97%

    3%

    Logeren Wlz

    75%

    25%

    Deeltijdverblijf

    75%

    25%

  • 10. Verduurzaming vastgoed en brandveiligheid

    De investeringsbedragen zijn vanaf 1 januari 2019 verhoogd vanwege aangescherpte eisen in het kadervan duurzaamheid.

    Voor de geneeskundige ggz en de forensische zorg bedraagt de verhoging eenmalig 4,1% over het investeringsbedrag exclusief grond.

    Voor de langdurige zorg is eerder besloten deze extra investeringsmiddelen (€ 120 miljoen) gespreid over een periode van 30 jaar (2019 tot 2049) toe te voegen aan de nhc. Daarom worden de investeringsbedragen, exclusief grond, vanaf 2019 jaarlijks verhoogd met 0,18%. Dit resulteerde in een jaarlijkse verhoging van de nhc met 0,16% vanaf 2019 tot en met 2023. In 2024 is de resterende geplande verhoging van € 100 miljoen (voor 2024 tot 2049) naar voren gehaald en toegevoegd aan de nhc, conform de Meerjarige voorlopige Kaderbrief Wlz (2023–2028) met kenmerk 3609771-1049564-LZ. Dit resulteerde in een eenmalige structurele verhoging van de nhc per 2024 met 3,25%.

    Vanaf 2026 worden voor de ggz, fz en langdurige zorg per prestatie de investeringsbedragen (exclusief grondkosten) verhoogd met 15% wegens wijzigingen in wet- en regelgeving met betrekking tot duurzaamheid en brandveiligheid.

Artikel 5. Uitgangspunten nic

De nic is alleen van toepassing op de zzp-prestaties en op de vpt-prestaties met dagbesteding. Bij de bepaling van de hoogte van de nic hanteert de NZa de volgende uitgangspunten:

  • 1. Rente

    De vermogenskostenvoet waartegen de instelling de investeringen in inventaris financiert bedraagt 4,03% per 1 januari 2024.

  • 2. Bezettingspercentage

    De nic is enkel van toepassing op de zzp-prestaties, zorg via dtv, vpt-prestaties met dagbesteding, KIB-volw. en Logeren Wlz. Voor de bezettingspercentages wordt aangesloten bij bovenstaande tabel.

  • 3. Indexering

    De nic wordt geïndexeerd op grond van de indexatie van de materiële kosten. Deze component bevat het definitieve percentage jaar t-1 en het voorschotpercentage jaar t. De aanpassing van de materiële kosten in jaar t is gebaseerd op gegevens uit de tabel ‘Middelen en bestedingen’ van het Centraal Economisch Plan (CEP) van het Centraal Planbureau (CPB) van het jaar t. Deze aanpassing bestaat uit:

    • een structurele doorwerking in jaar t van het uit het CEP blijkende verschil tussen de voor- en eindcalculatie van het jaar t-1;

    • een 100% voorcalculatie van het voorlopige CEP-indexcijfer voor het jaar t.

Artikel 6. Integraal tarief

De nhc en nic zijn een onlosmakelijke deel van het gehele integrale tarief.

Binnen de Wlz geldt de nhc voor de zzp-prestaties en voor het gedeelte dagbesteding in een volledig pakket thuis (vpt) in de Wlz. Binnen de Wlz geldt een nic geldt alleen voor de zzp-prestaties, zorg via dtv, vpt-prestaties met dagbesteding, KIB-volw. en logeren Wlz.

De nhc geldt in de ggz (Zvw) en fz voor de verblijfsdagen en voor het gedeelte dagbesteding in een volledig pakket thuis (vpt). De werkelijke kosten van inventaris wordt binnen de ggz (Zvw) en fz vergoed als onderdeel van het tarief voor de verblijfsdag. Voor zover het gaat om vpt-prestaties met dagbesteding is er een nic.

Het integrale tarief kan worden gedeclareerd op basis van de (tarief)beschikking en de regelgeving die geldt voor de betrokken sector.

Artikel 8. Toepasselijkheid voorafgaande beleidsregel, bekendmaking, inwerkingtreding en citeertitel

Toepasselijkheid voorafgaande beleidsregel

De Beleidsregel normatieve huisvestingscomponent (nhc) en normatieve inventariscomponent (nic) geestelijke gezondheidszorg ggz, forensische zorg en langdurige zorg, met kenmerk BR/REG-25125 blijft van toepassing op besluiten en aangelegenheden die hun grondslag vinden in die beleidsregel en die betrekking hebben op de periode waarvoor die beleidsregel gold.

Inwerkingtreding / Bekendmaking

Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 januari 2026.

Ingevolge artikel 5, aanhef en onder e, van de Bekendmakingswet, zal deze beleidsregel in de Staatscourant worden geplaatst.

De beleidsregel ligt ter inzage bij de NZa en is te raadplegen op www.nza.nl.

Citeertitel

Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel normatieve huisvestingscomponent (nhc) en normatieve inventariscomponent (nic) geestelijke gezondheidszorg, forensische zorg en langdurige zorg.