1. MIT-MKB-plan HTSM en ICT 2019
1.1. Inleiding
De topsector High Tech Systemen en Materialen (HTSM) vormt een belangrijke motor en
aanjager van de Nederlandse economie. De topsector ontwikkelt technologieën voor brede
toepassing in oplossingen voor maatschappelijke thema’s; producten en diensten uit
de topsector HTSM maken deze oplossingen economisch mogelijk.
Hightechbedrijven richten zich vooral op business-to-business markten, en zijn veelal
onderdeel van nationale en internationale waardeketens. Veel producenten van apparaten
en machines voor eindklanten zijn geëvolueerd tot ‘kop-staart’ bedrijven. Zij bepalen
de productspecificaties, maar leveren ook het integrale eindproduct. De invulling
van het traject daartussen is in belangrijke mate het terrein van toeleveranciers.
De meeste hightech midden- en kleinbedrijven (MKB) in Nederland zijn toeleverancier.
Een aantal is ook actief in het maken van eindproducten. Het zijn vaak MKB-ers die
nieuwe producten met nieuwe technologieën op de markt zetten.
Voor de topsector vormen de HTSM roadmaps het hart. Deze zijn gericht op inhoudelijke
thema's en beschrijven het ecosysteem van R&D en innovatie, met een structurele verbinding
tussen bedrijven en kennisinstellingen. ICT heeft een doorsnijdende rol in alle topsectoren.
De kennis- en innovatieagenda ICT richt zich op innovatieve en veilige toepassing
van data voor slim werken en nieuwe diensten.
1.2. Doelstelling en inhoudelijk kader
Met dit plan beoogt de topsector HTSM, samen met ICT als cross-sectoraal thema, de
volgende doelen te bereiken:
-
− Betere aansluiting van het MKB op de kennis- en innovatieagenda van topsector HTSM,
in het bijzonder de roadmaps waaruit deze innovatieagenda bestaat;
-
− Betere aansluiting van het MKB op de kennis- en innovatieagenda ICT;
-
− Beschikbare kennis naar de markt brengen door de drempel naar kennisinstellingen te
verlagen waardoor het MKB kennis gaat gebruiken;
-
− Stimuleren van samen innoveren in ecosystemen en ketens;
-
− Groter bereik van en zichtbaarheid naar het MKB.
Het inhoudelijk kader van het MKB-innovatiestimuleringsplan wordt gegeven door de
vigerende HTSM roadmaps en de kennis- en innovatieagenda ICT, zie paragraaf 3.
Samen definiëren de HTSM roadmaps en de kennis- en innovatieagenda ICT de hoofdthema’s
voor publiek-privaat onderzoek, en daarmee van het MKB-innovatiestimuleringsplan.
Aanvragen dienen te passen binnen één of meer HTSM roadmaps en/of de kennis- en innovatieagenda
ICT. Het strekt daarbij tot aanbeveling als aanvragen een bijdrage kunnen leveren
aan een maatschappelijke thema.
1.3. HTSM roadmaps en de kennis- en innovatieagenda ICT
Deze bijlage geeft een beschrijvende samenvatting van de HTSM roadmaps en de kennis-
en innovatie-agenda ICT. Voor inhoudelijke toetsing van aanvragen geldt de actuele
tekst van de HTSM roadmaps en de kennis- en innovatie-agenda ICT, als gepubliceerd
op respectievelijk www.hollandhightech.nl/nationaal/innovatie/roadmaps en www.dutchdigitaldelta.nl/actieplan.
Advanced Instrumentation
Optische instrumentatie, nieuwe sensoren en sensorsystemen, precisietechnologie voor
onder andere satellieten en deeltjesversnellers, miniaturisering, en ICT-infrastructuur
en datamanagement.
Aeronautics
Technologie en innovatie voor groener en veiliger vliegen: aerostructures, engine
subsystems & components, maintenance repair & overhaul, aircraft systems, en nieuwe
materialen.
Automotive
Oplossen van problemen zoals emissie, congestie en geluidsoverlast en bevorderen van
veiligheid. Onderzoeksthema’s: een duurzame aandrijflijn, en slimme mobiliteit.
Electronics
Toepassing van micro- en nano-elektronica voor alternatieve energie, elektrische auto’s,
verkeer en logistiek, communicatie, veiligheid en privacy, gezondheidszorg, intelligente
steden, en lucht- en ruimtevaart.
Embedded Systems
Geïntegreerde hardware/softwaresystemen die intelligentie, besluitvorming en actie
toevoegen aan hightech producten, welke voorzien in economische bedrijvigheid en de
maatschappelijke behoeften voor kwaliteit van leven.
Healthcare
Nano-elektronica, embedded systems en mechatronica gericht op gebruiker en patiënt:
preventie, diagnostiek, interventie en therapie, nulde- en eerstelijnszorg, homecare
en enabling technologies voor gezondheidszorg.
Hightech Materials
Begrijpen van materialen en hun eigenschappen tijdens productie, verwerking, gebruik
en hergebruik, het reduceren van kosten en het veilig omgaan met nieuwe (nano) materialen.
Lighting
Verlichtingstechnologie van componenten en Solid State Lighting systemen, tot mensgerichte,
energiezuinige en intelligente verlichtingsoplossingen.
Nanotechnology
Topsector overschrijdende nanotechnologieën in onder andere materialen, elektronica/optica
en sensoren, voor toepassingen zoals lighting, energy, health, en water.
Photonics
Vertaling van toepassingen naar componenten, en prestaties, technologieën voor onder
andere photonic-electronic integration, en processen voor snel en slim ontwerpen en
produceren.
Printing
Printkoppen en functionele materialen, betrouwbaarheid en geavanceerde meet- en regeltechnieken,
en architectuur van digitale printplatformen.
Security
Bescherming van de veiligheid van personen, zowel geweld zoals crises en rampen, met
technologie in de domeinen system-of-systems oplossingen, cyber security, en sensoren.
Semiconductor Equipment
Innovatie voor productieapparatuur van geavanceerde geïntegreerde circuits rondom
miniaturisering van componenten, vergroting van chips en substraten, en fabricagetechnieken.
Smart Industry
Mechatronica, productietechnologie in samenhang met ICT, snelle en accurate sensing,
integratie van micro- en nanotechnologie en slimme materialen, Smart Industry Field
Labs.
Space
Ontwikkeling van producten voor satellieten en lanceervoertuigen. Nieuwe producten
en diensten op basis van satellietdata in landbouw, voeding, water, energie, en logistiek.
ICT
Topsectoroverschrijdende technologie met vier thema’s die belangrijk zijn voor meerdere
topsectoren: veilige en betrouwbare ICT, ICT voor monitoring en controle, Big Data
en ICT voor een verbonden wereld.
2. MIT-MKB-programma Tuinbouw & Uitgangsmaterialen 2019
De topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen (TU) is een MKB-sector, en het instrumentarium
dat de topsector inzet, is gericht op het innovatieve MKB-bedrijfsleven. De topsector
TU ziet de MIT als krachtig, aanvullend instrument, en uitermate relevant voor de
TU bedrijven.
De aanvragen voor MIT-haalbaarheidsstudies, de MIT-R&D-samenwerkingsprojecten en de
MIT-kennisvouchers, evenals de aanvraag voor netwerkactiviteiten en innovatiemakelaars
door de TKI moeten passen binnen één van de vier volgende innovatiethema’s van de
topsectoragenda (deze zijn uitgewerkt in de Kennis- & Innovatieagenda 2018-2021 van
de topsector T&U).
Thema 2.1. Duurzame plantaardige productie
Dit thema is gericht op de ontwikkeling van resistent en stressbestendig uitgangsmateriaal,
een goede plantgezondheid en duurzame en weerbare productiesystemen. Binnen dit thema
zijn veredeling en plantgezondheid de belangrijkste onderwerpen.
Veredeling: De ambitie is om sneller, beter en meer tailor made rassen te ontwikkelen die voldoen aan alle eisen die de volgende schakels in de keten
er nu en in de toekomst aan gaan stellen. Van deze rassen levert de sector uitgangsmateriaal
dat vrij is van ziektekiemen, uniform kiemt en optimaal stuurbaar is.
Plantgezondheid: De ambitie is de wereldwijd leidende positie van de Nederlandse land- en tuinbouw
in uitgangsmateriaal en speciality crops te behouden en waar mogelijk te versterken. Producten moeten daarvoor van hoogwaardige
geborgde fytosanitaire kwaliteit blijven en duurzaam worden geproduceerd. Op de lange
termijn betekent dit een land- en tuinbouw die nagenoeg emissie- en residuvrij produceert
in robuuste systemen met een sterk verminderde afhankelijkheid van chemische gewasbeschermingsmiddelen.
Focuswoorden: resistent en stressbestendig uitgangsmateriaal, ecologisch houdbaar,
gezonde bodem, plantgezondheid, biodivers.
Thema 2.2. Energie en water
Dit thema is gericht op energie- en waterefficiënte productie, in eerste instantie
in de glastuinbouw. Binnen het thema worden twee programma’s onderscheiden.
Het programma Glastuinbouw Waterproof wil in 2027 een nul-emissie bereiken van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen
naar water vanuit de glastuinbouw. Binnen het programma worden oplossingen ontwikkeld
die bijdragen aan een circulaire glastuinbouw met focus op sluiten van kringlopen
van water en mineralen. Een tweede aandachtspunt is klimaatadaptatie in de regio.
Energie en CO2: dit programma, ook bekend als Kas als Energiebron, richt zich op de ontwikkeling
van een tuinbouwsector die uiterlijk in 2050, maar we ambiëren 2040, een volledig
duurzame én economisch rendabele energiehuishouding heeft met (vrijwel) geen CO2-emissie.
Focuswoorden: nul-emissie, energie- en waterefficiënte productie, klimaatadaptatie
Thema 2.3. Consument, markt en maatschappij
Dit thema richt zich op de interactie met maatschappij en consument middels (antwoord
op) de volgende vragen:
-
1. Aan welke producten waar de tuinbouwketen in kan voorzien, hebben consument en maatschappij
behoefte?
-
2. Hoe kan de tuinbouwketen in deze behoefte voorzien en daarmee bijdragen aan een economisch
sterke positie van bedrijven en sector?
-
3. Op welke wijze draagt de keten zorg voor kwaliteit, gezondheid, veiligheid en duurzaamheid
van producten en hoe worden deze geborgd?
-
4. Op welke wijze levert de keten met het groen een bijdrage aan een gezonde leefomgeving
(groen in en om woningen, bedrijven, scholen, ziekenhuizen, wijken en buurten)?
Focuswoorden: aankoop en consumptie van duurzame, veilige en gezonde producten, informatie
en transparantie over producten en productiewijze, versterken consumentenvertrouwen,
ontwikkeling (nieuwe) groene grondstoffen, schoon en efficiënt transport, verminderen
voedselverspilling, duurzame verpakkingen.
Thema 2.4. High Tech en digitale transformatie
In dit thema staat de toepassing van technologie en de digitale transformatie van
de T&U sector centraal. Het woord transformatie geeft aan dat het hierbij gaat om
een fundamentele verandering van businessmodel, keten- en bedrijfsprocessen en de
medewerkers door het toepassen en accepteren van technologische innovaties. Het thema
heeft stevige relaties met de andere thema’s en in principe dezelfde doelen: duurzame
productie, gezonde en veilige producten en waardetoevoeging in de keten.
Focuswoorden: ICT/Big Data, robots, sensoren, innovatieve materialen en andere technologieën
die bijdragen aan versnelling van veredelingsprocessen (zoals fenotypering), robuust,
klimaatslim, circulair produceren (Tuinbouw 4.0) en logistieke processen tot en met
de consument.
Omdat samenwerking tussen bedrijven uit verschillende schakels van de keten in het
verleden geleid heeft tot succesvolle markt- en keteninnovaties, zijn de projecten
bij voorkeur gericht op markt- en keteninnovatie binnen een van bovenstaande thema’s
en op samenwerking van schakels in de sierteelt-, groenten- en fruitketens of op samenwerking
met bedrijven buiten de keten.
3. MIT-MKB-plan logistiek 2019
Dit plan geeft de mogelijkheden aan voor het stimuleren van innovatieactiviteiten
voor de MKB-doelgroep in de logistieke sector. Het beschrijft voor het MKB onder meer
de mogelijkheden voor het indienen van projecten binnen een aantal inhoudelijke thema’s.
Heeft u als MKB-er ideeën of oplossingen die aansluiten op 1 of meerdere thema’s,
dan kunt u in aanmerking komen voor ondersteuning.
Inhoudelijk kader: uitwerking thema’s
Inhoudelijk is gekozen voor het uitvragen van projecten binnen de volgende thema’s:
-
1. Optimale duurzame benutting van alle vervoersmodaliteiten
-
2. Ketensamenwerking
-
3. Servicelogistiek
-
4. Ketenfinanciering
-
5. Faciliteren van internationale handel
-
6. Nieuwe (robot)technologie
De thema’s worden hieronder uitgewerkt.
3.1. Optimale duurzame benutting van alle vervoersmodaliteiten
Ontwikkelt u een geïntegreerde duurzame vervoersoplossing met verschillende modaliteiten?
Of bent u bezig met een bundelingsproject met verschillende modaliteiten?
Het optimaal benutten van alle mogelijke modaliteiten in een geïntegreerde duurzame
vervoersoplossing kan op corridors en in regio’s waar voldoende ladingaanbod is. Verladers
kunnen hun goederen via de verschillende modaliteiten laten transporteren zonder de
voorkeur voor modaliteit vooraf vast te leggen. Wel worden uiteraard prestatiecriteria
vastgesteld (bijv. duurzaamheid en betrouwbaarheid) en kan het percentage dat minimaal
via binnenvaart en/of spoor wordt getransporteerd onderdeel uitmaken van het Service
Level Agreement (SLA). Een vereiste is dat minimaal sprake moet zijn van twee modaliteiten.
Dus bijvoorbeeld naast wegtransport minimaal één andere modaliteit.
Binnen het thema Bundelen en modaliteiten worden projecten gevraagd, waarbij men het
transport van lading via een optimale benutting van alle vervoersmodaliteiten op een
duurzame wijze wil laten afwikkelen. Hiervoor is zicht op de keten en omgevingsbewustzijn
(‘situational awareness’) noodzakelijk.
3.2. Duurzame ketensamenwerking
Heeft u slimme oplossingen om samenwerking en bundeling in uw keten of tussen verschillende
ketens te verbeteren? Wilt u hiervoor de logistiek op een geïntegreerde manier aansturen?
Bij samenwerking tussen bedrijven over meerdere logistieke ketens en netwerken gaat
het om bundeling en aansturing van fysieke goederen-, informatie- en financiële stromen
om schaalvoordelen en een betere, meer duurzame, dienstverlening te realiseren (denk
aan betere voorspelling, planning en afstemming in de keten, bundeling van activiteiten
en besparing in logistieke kosten, nieuwe duurzame business modellen, last-mile delivery
oplossingen etc.).
Binnen het thema Ketensamenwerking worden projecten gevraagd voor de duurzame ontwikkeling
van nieuwe diensten voor ketenregie. Onderwerpen die daarbij aan bod komen kunnen
variëren van innovatieve (ICT) platformen, dashboards, monitoring/tracking & tracing
tot automatische en eenvoudige afhandeling van transportopdrachten en het delen van
data en datamanagement.
3.3. Service Logistiek
Bedenkt u nieuwe creatieve oplossingen en concepten voor de organisatie en regie van
after-sales service?
Bedrijven leveren steeds vaker een gewenste functionaliteit aan de klant dan een product
(leasen van een kopieerapparaat versus de aanschaf ervan). Deze functionaliteit omvat
het gebruik van een product, maar ook programma’s gericht op onderhoud, upgrading
en veilig gebruik van een product tot en met uiteindelijke buitengebruikstelling,
terugname en hergebruik van een product. Service Logistiek coördineert alle aspecten:
callcenters, (remote en/of real-time) diagnostiek, onderhoudsmonteurs, reserveonderdelen,
tools, voorwaartse- en retourlogistiek, reparatie en hergebruik.
Binnen het thema Servicelogistiek worden projecten gevraagd voor het ontwikkelen van
slimme serviceconcepten. Daarbij horen ook nieuwe (duurzame) businessmodellen en nieuwe
ketenregieconcepten.
3.4. Ketenfinanciering
Bent u bezig met het ontwikkelen van nieuwe financieringsmogelijkheden in de logistieke
keten om zo kosten uit de keten te halen en/of risico's in de keten te reduceren?
Ketenfinanciering richt zich op het optimaliseren van financiering en financieringskosten
van de totale logistieke keten en de integratie van financiële processen tussen verladers,
toeleveranciers, logistieke dienstverleners, financiële partners en andere relevante
partners in en over de totale waardeketen(s). Belangrijk is dat door samenwerking
tussen ketenpartners nieuwe mogelijkheden ontstaan (bijv. onder meer blockchain, fintech
oplossingen) voor bedrijven op het gebied van het beheersen en verbeteren van werkkapitaal,
assets, voorraden, risico’s en aansprakelijkheid, (reverse) factureringsprocessen,
etc.
Binnen het thema Ketenfinanciering worden projecten gevraagd voor vernieuwing in de
inrichting van financiële processen in en over logistieke keten(s), voor de ontwikkeling
van nieuwe financieringsconcepten en de ontwikkeling van tools om ketenfinanciering
mogelijk te maken.
3.5. Faciliteren van internationale handel
Heeft u ideeën om op een slimme en efficiënte manier om te gaan met (inter)nationale
regelgeving? Of heeft u oplossingen die bestaande faciliteiten beter toegankelijk
maken?
Het gaat hier om het optimaal faciliteren van handelslogistiek door toepassing van
vernieuwde toezichtsconcepten, stroomlijning en vereenvoudiging van procedures en
betere integratie van toezicht in ongestoorde logistieke ketens. Het wegnemen van
onnodige belemmeringen door vermindering van regeldruk en zorgen dat bedrijven minder
geld en tijd kwijt zijn, zijn belangrijke redenen voor bedrijven om juist Nederland
als toegangspoort naar Europa te gebruiken. Het succes van deze handelsfacilitatie
in Nederland is gebaseerd op een samenwerking tussen de inspectiediensten (douane)
en het bedrijfsleven, die uniek is in Europa.
Binnen het thema Faciliteren van internationale handel worden projecten gevraagd die
bijdragen aan betere integratie van toezicht in logistieke ketens.
3.6. Nieuwe (robot)technologie
Bent u bezig robots in uw bedrijfsprocessen te integreren? Heeft u (duurzame) oplossingen
voor het samen laten werken van nieuwe technologie en mensen?
Er wordt steeds meer technologie geïntroduceerd die de werkzaamheden van mensen deels
vervangt (bijvoorbeeld warehouse robotics, autonome zelfrijdende voertuigen). Bij
de ontwikkeling van deze technologie en de industriële automatisering is weinig aandacht
voor de invloed op mensen, zoals het geheel of gedeeltelijk veranderen of verdwijnen
van werkzaamheden en functies. Het is onduidelijk hoe die nieuwe technologie past
binnen de bestaande logistieke processen en welke impact deze heeft op de lange duur
waarin IT (ICT, Internet of Things, cloud computing, Big Data en data-integratie etc.)
en de industriële productie en productiesystemen steeds verder naar elkaar toe groeien
(Smart Industry, Industry 4.0).
Binnen het thema Nieuwe (robot)technologie worden projecten gevraagd die een bijdrage
leveren aan het vergroten van inzicht in het gebruik van technologie in logistieke
processen, met bijzondere aandacht voor de rol van de mens.
4. MIT-MKB-programma Life Sciences & Health 2019
Inleiding
Samenwerking tussen bedrijfsleven (MKB), kennisinstellingen, overheden en burgers
is de basis voor innovatiesucces en economische en maatschappelijke impact. Dit is
ook van toepassing voor het MKB werkzaam binnen de Topsector Life Sciences & Health
(LSH; branding name Health~Holland), op regionaal, nationaal en internationaal gebied.
Daarnaast is gebleken dat een innovatieve MKB-er het gezondst is.
Visie topsector LSH
Vitaal functionerende burgers dragen bij aan het welzijn en de productiviteit van
Nederland en stimuleren de economie. Nu is onze bevolking relatief welvarend en gezond,
en onze gezondheidszorg van hoog niveau, maar wat goed is kan altijd beter. Dat moet
ook wel, want onze zorgvraag stijgt snel, door onze ‘suboptimale’ leefstijl en doordat
we allemaal ouder worden met meerdere chronische ziekten. De betaalbaarheid van de
zorg staat hierdoor toenemend onder druk, hetgeen vooral mensen met een lage sociaaleconomische
status treft. Ziekten nog beter voorkomen en genezen is dan ook het devies en dat
vereist interdisciplinaire samenwerking aan technologische vooruitgang en sociale
innovatie ten behoeve van gezondheidszorgdoorbraken. De Topsector Life Sciences &
Health (LSH) werkt aan innovatieve producten en diensten voor preventie en zorg, zoals
vroegherkenning van gezondheidsrisico’s, een gezonde leefstijl en leefomgeving, genezing
van zieke organen, nieuwe thuiszorgconcepten en -technologie voor ouderen en mensen
met chronische aandoeningen, tot en met kennis om epidemieën bij mensen en dieren
te voorkomen, nationaal en internationaal. Meer beslissende doorbraken voor Gezondheid
en zorg zijn te verwachten wanneer ook andere Topsectoren en sleuteltechnologieën
meer nog dan voorheen hun inzet combineren met die van de LSH.
Thema’s LSH MIT
Binnen de visie van de topsector LSH zijn een tiental thema’s gedefinieerd als prioriteit.
De thema’s richten zich op gezondheidsuitkomsten (bijvoorbeeld op kwaliteit van leven)
door de hele zorgketen (van preventie tot genezing en zorg).
Thema 1: Moleculaire diagnostiek
Het ontwikkelen van (kandidaat) biomarkers tot gevalideerde moleculaire diagnostiek
met klinische meerwaarde.
Thema 2: Beeldvorming en image-guided therapieën
Het ontwikkelen van beeldvormende technologie voor meer precieze en minder invasieve
diagnoses, prognoses, monitoring en afstemming van therapie.
Thema 3: Thuiszorg & zelf-management
Het ontwikkelen, beoordelen en implementeren van technologie, infrastructuur en services
die individuen in staat stellen meer zelfredzaam te zijn met betrekking tot hun gezondheid
en dagelijks functioneren.
Thema 4: Regenerative medicine
Het ontwikkelen van curatieve therapieën voor ziektes door middel van het repareren
of vernieuwd groeien van het eigen weefsel of vervanging door synthetisch weefsel/
natuurlijk substituut.
Thema 5: Pharmacotherapie
Ontdekking en ontwikkeling van nieuwe, veilige en kosteneffectieve (personalized)
medicatie ter behandeling of vertraging van ziekteprocessen.
Thema 6: One Health
Het ontwikkelen van o.a. vaccins, effectiever gebruik van antibiotica en vroegdiagnostiek
om de gezondheid van mensen en dieren te verbeteren door de kennis en infrastructuur
in de humane en veterinaire vakgebieden te combineren.
Thema 7: Gespecialiseerde voeding
Bestuderen en ontwikkelen van gespecialiseerde voeding ter preventie, genezing en
zorg tijdens ziekteprocessen. Dit kan zowel voor acute als chronische aandoeningen
gelden.
Thema 8: Health technology assessments, individueel functioneren en kwaliteit van
leven
Ontwikkeling van methodes en kennis voor HTA-studies waarbij de impact van innovaties
op individueel functioneren, kwaliteit van leven, kosteneffectiviteit en productiviteit
worden beoordeeld.
Thema 9: Enabling technologies en infrastructuur
Ontwikkelen van technologie en infrastructuur ter ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling
van innovatie in de LSH sector. Bijvoorbeeld lab-on-a-chip of sequencing technologie.
Thema 10: Global Health, opkomende ziektes in ontwikkelingslanden
Ontwikkelen van geneesmiddelen en medische technologie gericht op ontwikkelingsgebieden,
waar meer dan 2 miljard mensen wonen.
5. MIT-MKB-plan Water 2019
Innovatiethema’s Water & Maritiem
De topsector Water kent drie deelgebieden: Maritiem, Deltatechnologie en Watertechnologie.
Deze drie deelgebieden hebben alle tevens sterke relaties met andere topsectoren,
zoals Agri & Food, Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, Logistiek, Energie en HTSM/ict.
Daarnaast lopen er over de grenzen van de drie deelgebieden van de topsector Water
& Maritiem cross-sectorale verbindingen.
De thema’s en de cross-sectorale thematiek sluiten goed aan bij de kansrijke thema’s
die in regionale innovatiestrategieën voor de watersector en op het gebied van cross-overs
worden benoemd en dragen sterk bij aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen.
Maritiem
Het toetsingskader is ingedeeld in vier hoofdthema’s en een doorsnijdend thema die
in detail beschreven zijn in de Maritieme Kennis en Innovatie Agenda van het TKI Maritiem.
Binnen deze hoofdthema’s zijn een aantal concrete thema’s benoemd waaraan de voorstellen
getoetst worden.
Hoofdthema 5.1: Winnen op Zee
Dit hoofdthema omvat maritieme technologie voor het winnen van grondstoffen, energie
en voedsel uit zee.
Minerale diepzee mijnbouw
Beschikbaar maken en verbeteren van technologie voor duurzame en ecologisch verantwoorde
winning van grondstoffen uit de bodem van zeeën en oceanen.
Operaties op zee
Technieken voor het efficiënt en veilig aanleggen, onderhouden en afbreken van infrastructuur
voor energiewinning. Veiliger en kostenefficiënter maken van drijvende en hybride
(vaste en drijvende) constructies en systemen op zee.
Winning van duurzame energie uit zee
Innovaties die de operationele inzet van schepen en systemen voor duurzame energiewinning
op zee verhogen en de emissies en kosten daarvan verlagen. Dit omvat het installeren,
onderhouden, repareren en upgraden van windparken, zonneparken, energie uit golven,
getijden- en thermale energie, inclusief infrastructuur.
Aquacultuur
Ondersteunende maritieme technologie voor het uitzetten en oogsten van uiteenlopende
vormen van aquacultuur, waaronder zeewier, algen, vissen en schelpdieren.
Impact op mariene omgeving
Technologie voor het verwijderen van plastic uit zee. Sensoriek en dataverwerking
om de impact van activiteiten op zee en in de oceaan beter te kunnen bepalen.
Hoofdthema 5.2: Schone Schepen
Vermindering van energievraag
Maatregelen voor verlaging van de scheepsweerstand, voor verhoging efficiency van
scheepsvoortstuwingsinstallaties inclusief voortstuwers, voor verbetering van energiemanagement
aan boord van schepen. Zowel technisch als operationeel. Dit ter verlaging van emissies
naar de lucht.
Duurzame hulpvoortstuwing
Ontwikkeling, toepassing en evaluatie van systemen voor hulpzeilvermogen.
Alternatieve energiedragers
Toepassing en evaluatie van alternatieve energiedragers voor schepen, waaronder LNG,
CNG, biobrandstoffen, methanol en waterstof, eventueel in combinatie met batterij-
en brandstofcel technologie.
Reductie van emissies naar de lucht
Systemen voor herwinning van energie uit uitlaatgassen en voor afvang van schadelijke
emissies en evaluatie daarvan.
Reductie van emissies naar het water
Maatregelen ter vermindering van uitstoot van verontreinigende stoffen naar het water.
Technologie en evaluatie daarvan voor vermindering van geluidsuitstraling.
Verduurzaming levenscyclus
Toepassing van materialen en ontwerpprincipes voor verduurzaming van schepen tijdens
de levenscyclus.
Hoofdthema 5.3: Slim en veilig varen
Digitalisering voor efficiëntere operaties
Vergaande doorvoering van digitalisering aan boord van schepen en payload. Toepassing
van VR en AR technologie in ontwerpstadium en tijdens operaties als ondersteuning
van de bemanning bij alle voorkomende maritieme activiteiten, ter vergroting van inzetbaarheid.
Autonoom varen
Toepassing van sensoriek, dataverwerking en kunstmatige intelligentie aan boord van
schepen en drones voor veiliger en efficiënter varen. Systemen en technologie in alle
schalen van autonomie (remote control tot volledige autonomie). Beslissingsondersteunende
systemen aan boord en in walstations.
Reduceren van onderhoudskosten
Toepassing van Condition Based Maintenance oplossingen. Verschuiving in business modellen.
Verhoging van de scheepsveiligheid
Systemen voor veilige nautische verkeersafhandeling. Sensor-, data- en informatiesystemen
alsmede simulatietechnologie om beter zicht te krijgen op veilig opereren in kritische
omgevingscondities.
Veiligheid op zee
Sensor-, data- en informatiesystemen voor activiteiten ten behoeve van overheidstaken
voor waarborgen van veiligheid. Toepassingen voor drones die werken vanaf moederschepen.
Hoofdthema 5.4. Effectieve infrastructuur
Transport over water in logistieke ketens
Gebruik van Smart Shipping gereedschappen (sensor, data, ICT, communicatie en planningstools)
om congestie in multi-modale logistieke ketens te verminderen en transportefficiency
te verhogen.
Optimaal en duurzaam gebruik van vaarwegen
Real time monitoren van scheepvaartveiligheid en vaarwegdieptes, waarbij het schip
als sensor kan worden gebruikt. Geavanceerde mens-machine systemen om efficiency te
verhogen voor gebruik van secondaire vaarwegen.
Infrastructuur nieuwe energiedragers
Oplossingen voor betere toegankelijkheid van nieuwe energiedragers voor schepen.
Drijvende eilanden
Nieuwe concepten voor flexibele drijvende eilanden op zee ten behoeve van energievoorziening,
werken, wonen en recreëren.
Doorsnijdend thema: Smart Maritime Industry