KruimelpadGeldend op 12-02-2010
Uitvoeringsregeling bestrijding voortijdig schoolverlaten en regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten
TWK Voor deze bijlage is een wijziging met terugwerkende kracht gepubliceerd. Zie opmerking onder de tekst voor nadere informatie.
Sinds de jaren negentig moeten contactgemeenten aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap rapporteren over de door de RMC-functie behaalde resultaten en de stand van zaken in de regio met betrekking tot de uit te voeren functies.
Sinds de introductie van het onderwijsnummer in het voortgezet en het middelbaar beroepsonderwijs is het basisregister onderwijs (BRON) een betrouwbare dataset geworden voor het genereren van landelijk cijfers over het aantal VSV-ers. Sinds 2007 wordt BRON gebruikt om de regionale en landelijke voortgang in het bestrijden van de schooluitval vast te stellen.
Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor de functie en de opzet van de regionale RMC effectrapportages. Waar de rapportage eerst een instrument was om beleidsinformatie te verzamelen, wordt de rapportage nu een instrument voor de gemeenten om de doeltreffendheid en doelmatigheid van hun aanpak van voortijdig schoolverlaten (en op termijn de uitvoering van de leerplichtwet) te toetsen en onderling te vergelijken.
Voor het rapportagejaar 2007/2008 zijn de eerste stappen gezet naar een nieuw model voor de rapportage van voortijdig schoolverlaten van jongeren van 12–23 jaar. Dit model is in overleg met het veld tot stand gekomen. In het nieuwe model zijn zowel de vragen als een toelichting op de vragen van het model opgenomen. Aan het eind van dit stuk, treft u een kort overzicht aan met relevante regelingen, definities en afkortingen.
De gevraagde gegevens vult u in in de bijgevoegde tabellenbijlage (Excel document), die u voor 1 december van het jaar t dient op te sturen aan OCW. Het gebruik van de tabellenbijlage ‘Model RMC-functie schooljaar 2007/2008’ is verplicht. Enkele tabellen die dit jaar nieuw zijn ingevoerd, zijn facultatief voor dit jaar en pas verplicht vanaf volgend jaar. Gevraagd wordt naar de gegevens over de periode 1 augustus van het jaar t-1 tot 1 augustus van het jaar t, hier verder aangeduid met verslagperiode.
De gevraagde informatie betreft:
– in het regionale netwerk participerende gemeenten;
– in het regionale netwerk participerende instellingen;
– de inzet van middelen;
– good practices;
– het kwantitatieve vsv-beeld met betrekking tot behandeling en herplaatsingen;
– streefdoelen, realisatie en voortgang convenantmaatregelen;
– knelpunten en succesfactoren;
– Barometer RMC functie.
Bij Tabel 1A vermeldt u de gemeenten die niet deelnemen aan het (sub)-regionale netwerk met de reden van niet-deelname.
Een van de wettelijke taken voor de regionale contactgemeente is een netwerk te vormen van regionale instellingen die er samen voor kunnen zorgen dat aan de aangemelde voortijdig schoolverlaters ondersteuning, begeleiding en een maatwerk- (of leer)traject wordt aangeboden. Het gaat daarbij onder andere om de scholen voor voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs, maar ook om instellingen op het terrein van arbeid, de jeugdzorg, de gemeentelijke onderwijsdiensten en politie/justitie. Over dat netwerk gaan de volgende vragen, die inzicht bieden in de stand van zaken qua uitvoering van deze wettelijke taak.
Bij vraag A geeft u aan of alle VO-scholen en BVE-instellingen (voortaan samen met scholen aangeduid) in de regio deelnemen aan het regionale netwerk. Als dit niet het geval is, geeft u aan welke scholen niet deelnemen en waarom.
Bij vraag B geeft u aan of er scholen zijn die uitschrijvingen of absoluut verzuim niet melden. Dit melden kan ook via het Ministerie van OCW en de woongemeenten gaan. Indien dit het geval is geeft u aan welke scholen het betreft en de reden waarom zij niet melden.
Bij vraag C geeft u aan met welke partijen uit het netwerk de samenwerking leidt tot goede resultaten. Bij vraag D geeft u aan met welke partijen u wel samenwerkt, maar waarbij dat samenwerking niet goed verloopt. Indien mogelijk geeft u aan wat de reden is dat de samenwerking niet naar wens verloopt.
Bij vraag E kunt u aangeven of er regionale partijen zijn waar u nog niet mee samenwerkt, maar waarmee u dat wel zou willen om uw taken goed te kunnen uitvoeren.
Ten behoeve van beleidsmonitoring wil het Ministerie graag een inschatting kunnen maken van de inzet van de verstrekte rijksbijdrage RMC in de verschillende regio’s en de keuzes die daarin gemaakt worden. De ontvangen rijksbijdrage vermeldt u in tabel 3A. In tabel 3B geeft u inzicht in de verdeling in uw regio van de RMC-rijksbijdrage over verschillende onderdelen, in zowel euro’s als in een percentage van de totale som. Hieronder vindt u een toelichting op de gehanteerde begrippen en categorieën.
– Coördinatie = het tot stand brengen van samenwerking op bestuurlijk, beleids- en uitvoerend niveau ter vermindering en voorkomen van voortijdig schoolverlaten en het organiseren van een sluitende aanpak in de melding, registratie en doorverwijzing van voortijdig schoolverlaters.
– Administratieve ondersteuning/registratie/ICT = administratieve verwerking van meldingen, herplaatsing en uitschrijving en de voorzieningen die daarvoor nodig zijn.
– Trajectbegeleiding = inzet voor de reguliere begeleiding van vsv’ers terug naar school en/of werk.
– Projecten = samenwerking in activiteiten voor een specifieke doelgroep met als doel terugleiden naar school en/of werk.
– Preventie = Activiteiten gericht op jongeren die nog ingeschreven staan bij een onderwijsinstelling maar die risico lopen uit te vallen,
– Versterking leerplicht / kwalificatieplicht = inzet gericht op het versterken van de structuur ter bevordering van de leerplicht en het doen naleven van de kwalificatieplicht. Dit kan bijvoorbeeld vorm krijgen door extra leerplichtambtenaren, scholing, informatievoorziening of regionalisering.
– Reservering = indien u dit jaar een deel van de rijksbijdrage hebt gereserveerd voor een specifieke uitgave in de toekomst, kunt u dit hier aangeven. Indien u deze verslagperiode een eerder gereserveerd bedrag inzet, kunt u dat aangeven door een negatief bedrag op reservering in te vullen.
Uw ervaringen met het opzetten en uitvoeren van projecten voor specifieke doelgroepen kunnen nuttig zijn voor andere RMC’s. U geeft in tabel 3C beschrijvingen van minimaal één en maximaal drie succesvolle projecten. Deze zullen worden gepubliceerd, zodat andere RMC’s kennis kunnen nemen van uw ervaringen.
In tabel 3D geeft u een beschrijving van maximaal drie preventieprojecten. Deze informatie is vooral voor andere RMC’s erg interessant als vergelijkingsmateriaal. De tabel vult u alleen in als u preventieve activiteiten organiseert. Onder preventie verstaan we activiteiten gericht op jongeren die nog ingeschreven staan bij een onderwijsinstelling maar die risico lopen uit te vallen. U geeft een korte beschrijving van de doelgroep, het aantal jongeren soort activiteiten, het ingezette bedrag per activiteit en met welke partner u deze activiteiten eventueel heeft uitgevoerd.
Het afgelopen jaar heeft u middelen ontvangen gericht op het versterken van de structuur ter bevordering van de leerplicht en het doen naleven van de kwalificatieplicht. In tabel 3E geeft u aan wat u met deze middelen hebt gedaan.
Kunt u een inschatting maken van de verdeling van vsv’ers naar belangrijkste oorzaak van uitval?
Volgend jaar gaat het Ministerie van OCW gebruik maken van een landelijke tabel uitschrijfredenen van de MBO-raad. Daarom gebruiken we hier dezelfde zeven redenen.
Tot nu toe zijn er geen kwantitatieve gegevens bijgehouden over de redenen voor jongeren om te stoppen met hun opleiding. Wel zijn er een aantal redenen bekend uit de praktijk en de literatuur. In de nieuwe opzet zal deze informatie gevraagd gaan worden om landelijk en regionaal oorzaken van voortijdig schoolverlaten in beeld te kunnen brengen. De gegevens in tabel 4A worden hier voor het eerst gevraagd. Deze tabel is dan ook niet verplicht om in te vullen voor die RMC’s die deze oorzaken van uitval nog niet (systematisch) verzamelen. U kunt in tabel 4A de belangrijkste redenen aangeven voor uitval van jongeren in percentages, zoals u dit geregistreerd heeft of op basis van uw ervaringen kunt inschatten. U kunt in de laatste kolom aangeven of u deze gegevens registreert of dat u dit inschat op basis van uw kennis en ervaring.
Uitstroom conform planning: mensen die geen diploma hebben gehaald maar waarbij dit volgens de leerovereenkomst ook niet de bedoeling was. Bijv. mensen die door hun werkgever naar school worden gestuurd om bepaalde competenties te behalen. Dit zal in geval van VSV waarschijnlijk niet vaak voorkomen. Niet beïnvloedbare oorzaak is bijvoorbeeld ziekte, overlijden, zwangerschap. Niet beïnvloedbare oorzaak maar wel beïnvloedbare opvang kan zijn sociaal-emotionele problemen, psychische stoornissen, relatieproblemen, problemen in thuissituatie, schuldenproblematiek.
Arbeidsmarkt; het van school gaan om te werken (groenpluk) voor diploma is bereikt. Instellingsgeboden reden zijn problemen met de inhoud of vormgeving van onderwijs, relatie docenten etc. Keuzebegeleiding omvat alles wat te maken heeft met verkeerde keuze voor studie, opleiding of beroepskeuze. Onder andere redenen kan ook vallen onbekende reden.
In tabel 4B geeft u aan hoeveel vsv’ers afgelopen verslagperiode actief zijn begeleid op weg naar werk, school of zorg, door u of andere betrokken partijen in uw netwerk. Als het om een samenwerking gaat, geef dan de partner aan die het meest bij de begeleiding betrokken was.
In deze tabel 4C vermeldt u het aantal voortijdig schoolverlaters dat in de verslagperiode (na melding, al of niet door tussenkomst van de RMC-functie) is herplaatst. Daarbij gaat het zowel om nieuwe vsv’ers, die in de verslagperiode uitvielen en herplaatst zijn, als om oude vsv-ers, die voor 1 augustus t-1 zijn uitgevallen, op die datum nog niet ouder waren dan 22 jaar en die in het verslagjaar zijn herplaatst.
De vsv’ers die binnen een verslagjaar uitvallen en herplaatst worden, komen niet naar voren in de BRON cijfers. Ze vragen echter wel een inspanning van de RMC, daarom geeft u hier dit onderscheid aan.
Jongeren die binnen een instelling een andere opleiding gaan volgen of onderwijs bij een andere instelling gaan volgen en waarbij uitschrijving en inschrijving op elkaar aansluiten zijn geen voortijdige schoolverlaters en geen herplaatsten, maar overstappers. Een persoon kan verscheidene keren herplaatst zijn en kan dus meermalen opgegeven worden. (Een persoon die bijvoorbeeld eerst uitvalt in het HAVO, herplaatst wordt in het VMBO, weer uitvalt en herplaatst wordt in het MBO, komt twee keer voor.)
In tabel 4d Bestemming in verslagperiode herplaatste VSV’ers geeft u de bestemming aan van de herplaatste voortijdige schoolverlaters. De categorieën voor herplaatsing zijn dit jaar vereenvoudigd en dienen om een globaal beeld te krijgen van de bestemmingen. Een herplaatsing is mogelijk naar een onderwijstraject, naar werk met een opleidingscomponent (die leidt tot het behalen van een startkwalificatie of anderszins arbeidsmarktkwalificerend diploma), naar werk en/of een uitkering, naar een opvangvoorziening in het kader van de jeugdzorg.
Hoewel de doelen van de RMC functie vooral zijn gelegen in het alsnog doen behalen van een startkwalificatie kan instromen naar werk of een opvangvoorziening voor sommige vsv’ers een nuttige stap zijn. Daarom zijn deze categorieën ook in deze tabel opgenomen. Dit is in lijn met het begrip herplaatsing zoals dat de afgelopen jaren in de RMC rapportage is gehanteerd, waardoor het mogelijk is trends in herplaatsingen over de jaren heen te herkennen.
In tabel 4E dient te worden opgegeven hoeveel vsv’ers zijn uitgeschreven uit de RMC administratie van de contactgemeente vanwege het behalen van een startkwalificatie, het bereiken van de leeftijd van 23 jaar of om een andere, te benoemen, reden.
De RMC effectrapportages van afgelopen jaren bevatten streefdoelen en de realisatie. De convenanten en de BRON cijfers nemen deze functie steeds meer over. In dit hoofdstuk zijn deze tabellen dit jaar nog wel opgenomen, zodat het mogelijk is om de eigen kerncijfers makkelijk te vergelijken met andere RMC regio’s. Nieuw is tabel 5C, waarmee u uitvoering kunt geven aan artikel 7 (monitoring en evaluatie) van de dit jaar afgesloten convenanten.
In tabel 5A zet u de streefcijfers, zoals u deze heeft geformuleerd voor de verslagperiode in de effectrapportage over 2006/2007 af tegen de gerealiseerde cijfers in de verslagperiode. U kunt als u wilt hier ook een toelichting geven op eventuele afwijkingen.
De streefdoelen voor uw regio legt u vast in tabel 5B. Hiermee geeft u uw inspanningsverplichting weer om te komen tot een duidelijk waarneembare afname van het aantal vsv-ers. U doet dit in absolute aantallen (geen percentages).
In tabel 5C geeft u uitvoering aan artikel 7 (monitoring en evaluatie) van de dit jaar afgesloten convenanten. Per maatregel (zie bijlage 4 van het convenant) geeft u een overzicht van de voortgang.
In tabel 6A beschrijft u (in vergelijking met het vorige rapportagejaar) de knelpunten, belemmerende factoren en de ontbrekende (rand)voorwaarden in de verslagperiode bij de onderscheiden taken bij de RMC-functie.
De gunstige (rand)voorwaarden en gebleken succesfactoren in uw regio in de verslagperiode (vergeleken met de vorige verslagperiode) beschrijft u in tabel 6B.
Vanaf volgend jaar wijzigt doel en opzet van de RMC effectrapportage. Het doel is meer inzicht en vergelijkbaarheid te krijgen in de kwalitatieve aspecten van de RMC functie. Dit jaar testen we vast een aantal nieuwe mogelijkheden, zoals onderstaande barometer. Het doel van de barometer is het mogelijk maken van de onderlinge kwalitatieve vergelijkingen tussen en binnen de RMC regio’s. De RMC coördinator kan deze vragen gebruiken als zelfevaluatie instrument. Hiermee kan men op een aantal kwalitatieve aspecten een score bepalen en zo zien waar men staat ten opzichte van andere regio’s. Hierbij is duidelijk dat er geen één-op-één relatie is tussen inzet van deelnemende partijen en afname van schooluitval.
Aanvullend kunt u vragen uit deze barometer eventueel bij de deelnemende instellingen of subregio’s uitzetten om zo een beeld te krijgen van hoe zij het functioneren van de RMC functie beoordelen. De score op elke vraag moet dan voor alle deelnemende partijen worden opgeteld, gedeeld door het aantal deelnemers en ingevuld in de barometer.
Deze barometer is een instrument in ontwikkeling. We willen u dan ook nadrukkelijk uitnodigen verbeteringen aan te geven.
Tot de scholen in de onderscheiden sectoren kunnen worden gerekend:
– Scholen in de VO-sector:
• scholen voor speciaal voortgezet onderwijs;
• scholen voor regulier voortgezet onderwijs (waaronder praktijkonderwijs).
– Instellingen in de BVE-sector. Volgens artikel 1.3.1. van de Wet educatie en beroepsonderwijs vallen hieronder ROC’s, AOC’s en vakinstellingen.
Het begrip ’voortijdig schoolverlater’ is in het kader van de RMC-functie gedefinieerd als degene:
a. die de leeftijd van 23 jaren nog niet heeft bereikt,
b. die niet in het bezit is van een diploma voorbereidend wetenschappelijk onderwijs of hoger algemeen voortgezet onderwijs dan wel een diploma van een opleiding als bedoeld in artikel 7.2.2, eerste lid, onderdelen b tot en met e, van de Wet educatie en beroepsonderwijs, en
c. die
1°. het onderwijs aan de school gedurende een aaneengesloten periode van ten minste een maand of een door het bevoegd gezag te bepalen kortere periode zonder geldige reden niet meer volgt, of
2°. bij de school wordt uitgeschreven of van de school wordt verwijderd.
Voor de afbakening van het begrip voortijdig schoolverlater zijn daarmee de volgende vier elementen van belang:
1. maximum leeftijdsgrens: tot 23 jaar. In deze rapportage wordt als ondergrens 12 jaar gehanteerd, zodat ook leerplichtige voortijdige schoolverlaters meegerekend worden als vsv’er.
2. minimum opleidingsgrens:
Het niveau van de startkwalificatie is gedefinieerd als een diploma op tenminste niveau 2 van de kwalificatiestructuur secundair beroepsonderwijs (dit kan bereikt worden via de beroeps-begeleidende of de beroepsopleidende leerweg), dan wel niveau havo of vwo. Er is evenmin sprake van een voortijdig schoolverlater in geval van uitstroom uit het onderwijs met een diploma op een hoger gelegen niveau.
Hoewel jongeren met een getuigschrift praktijkonderwijs of een diploma assistent-opleiding (niveau 1) niet aan de voornoemde opleidingsgrens (van het in algemene zin wenselijk geachte niveau 2 of hoger) van de startkwalificatie voldoen, worden zij niet gerekend tot de groep voortijdig schoolverlaters mits zij een plek op de arbeidsmarkt hebben. Deze individuele uitstromers moeten wel worden gemeld en na aanvullende actie om te bepalen of ze wel of niet aan het werk zijn wel worden geregistreerd.
Jongeren die het praktijkonderwijs zonder getuigschrift of een assistent-opleiding zonder diploma verlaten en zich niet meer inschrijven voor een andere opleiding worden uiteraard wel gerekend tot voortijdig schoolverlaters en dienen te worden meegeteld bij de relevante tabellen: voor deze jongeren is ook nadere actie geboden.
3. geen inschrijving bij een onderwijsinstelling:
Voortijdig schoolverlater = voortijdig onderwijsverlater
Een voortijdig schoolverlater is feitelijk een voortijdig onderwijsverlater: na de uitschrijving is niet sprake van een nieuwe inschrijving bij een onderwijsinstelling. Leerlingen die bijvoorbeeld na het behalen van een VMBO- of mavo-diploma zich vervolgens niet meer inschrijven voor een vervolg-opleiding, worden dus gerekend tot de groep voortijdig schoolverlaters. Ook zij, die zonder de gedefinieerde minimum startkwalificatie worden uitgeschreven bij een onderwijsinstelling en gaan werken zonder gelijktijdig een opleiding te volgen, vallen dus onder deze categorie.
4. of wel een inschrijving, maar langdurig afwezig als een ingeschreven leerling gedurende een aaneengesloten periode van tenminste 1 maand het onderwijs niet meer volgt.
Er is geen sprake van voortijdig schoolverlaten in geval van overstap:
– naar een andere opleiding binnen een scholengemeenschap;
– en evenmin in geval van overstap naar een andere school; als de uitschrijving en inschrijving op elkaar aansluiten is er immers geen sprake van voortijdig ónderwijsverlaten.
Er hoeft dus dan ook geen registratie in het kader van de RMC-functie plaats te vinden.
Vsv’ers die afkomstig zijn uit het voortgezet speciaal onderwijs (zmok) en het praktijkonderwijs dienen in het kader van de RMC-functie te worden geregistreerd. Ongeacht het feit of geconstateerd is dat een minimum startkwalificatie of assistent-opleiding niet binnen bereik van de betreffende jongere ligt.
De leeftijd van de persoon op 1 augustus van de verslagperiode. Het gaat dus niet om de leeftijd op het moment van uitschrijven of registreren. Deze datum is van belang voor het vaststellen van de leerplichtigheid.
Een schooljaar, ook wel genoemd studiejaar, is de periode van 1 augustus van een jaar t/m 31 juli van het volgende jaar.
Onder de opvatting van werk bij herplaatsing verstaan we de situatie dat een jongere 12 uur of meer per week betaald werk heeft (conform CBS definitie voor werkzame beroepsbevolking).
Onder preventie verstaan we activiteiten gericht op jongeren die nog ingeschreven staan bij een onderwijsinstelling maar die risico lopen uit te vallen.
Onder de Financiële gegevens van de RMC functie vallen in deze rapportage alleen de RMC middelen van het Ministerie. Geld uit de WWB voor trajecten, reboundvoorzieningen vanuit jeugdbeleid of geld van ROC’s ter voorkoming van schooluitval tellen voor deze rapportage niet mee. Deze middelen worden elders verantwoord.
BVE | Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie |
CWI | Centrum Werk en Inkomen |
Havo | hoger algemeen voortgezet onderwijs |
Kmbo | kort middelbaar beroepsonderwijs |
Mavo | middelbaar algemeen voortgezet onderwijs |
Mbo | middelbaar beroepsonderwijs |
OCW | Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap |
RMC-functie | Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten |
ROC | Regionaal Opleidingencentrum |
SO | speciaal onderwijs |
Svo | speciale school voor voortgezet onderwijs |
Vmbo | voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs |
VO | Voortgezet Onderwijs |
VSO | voortgezet speciaal onderwijs |
VSV | voortijdig schoolverlaten |
vsv’er | voortijdig schoolverlater |
Vwo | voorbereidend wetenschappelijk onderwijs |
WVO |
BVE | Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie |
UWV | Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen |
Havo | hoger algemeen voortgezet onderwijs |
Kmbo | kort middelbaar beroepsonderwijs |
Mavo | middelbaar algemeen voortgezet onderwijs |
Mbo | middelbaar beroepsonderwijs |
OCW | Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap |
RMC-functie | Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten |
ROC | Regionaal Opleidingencentrum |
SO | speciaal onderwijs |
Svo | speciale school voor voortgezet onderwijs |
Vmbo | voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs |
VO | Voortgezet Onderwijs |
VSO | voortgezet speciaal onderwijs |
VSV | voortijdig schoolverlaten |
vsv’er | voortijdig schoolverlater |
Vwo | voorbereidend wetenschappelijk onderwijs |
WVO | Wet op het Voortgezet Onderwijs |