Kruimelpad- Home
- Overheidsinformatie
- Zoeken
- Verwijzing
Wet- en regelgeving
Instellingen (nu: volledige regeling), opent een nieuw vensterRichtlijn voor strafvordering jeugd
Geldend op 09-02-2010
[Regeling vervalt per 01-01-2011]
Het jeugdstrafrecht kent als algemeen uitgangspunt het voorkomen van recidive. Daarnaast heeft het jeugdstraf- en strafprocesrecht een pedagogisch karakter. Op nationaal niveau blijkt dit uit een apart sanctiestelsel waarbij zoveel mogelijk interventies worden ingezet gericht op een positieve gedragsbeïnvloeding van de jeugdige, alsmede de formulering in het Wetboek van Strafvordering van een aantal aparte strafproceswaarborgen gericht op de speciale benadering van de jeugdige gedurende het strafproces. Op internationaal niveau blijkt de pedagogische aanpak van het jeugdstraf- en strafprocesrecht uit het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (1989) en de algemene aanbevelingen van de Verenigde Naties via de Beijing Rules (1985), de Havana Rules (1990) en de Riyadh Guidelines (1990)
De officier van justitie zal steeds een afweging maken tussen de aard en ernst van het delict, recidive en omstandigheden van de jeugdige. In het jeugdstrafrecht wordt een persoonsgerichte aanpak toegepast, waarbij het streven is om criminogene factoren te beperken en beschermende factoren te versterken. Indien mogelijk wordt volstaan met een extramurale reactie. Dit kan zijn een boete, taakstraf, begeleiding door jeugdreclassering of een gedragsmaatregel. Bij ernstige delicten of recidive kan een vrijheidsbenemende straf of PIJ-maatregel volgen. Eventueel achterliggende problematiek kan niet altijd in het strafrecht worden aangepakt. Soms is civielrechtelijk ingrijpen, zoals een ondertoezichtstelling en plaatsing in gesloten jeugdzorg, of een vorm van vrijwillige hulpverlening geboden.
De Halt-afdoening is een afdoening op een feit van geringe aard om de jeugdige de mogelijkheid te bieden strafrechtelijke vervolging te voorkomen. In het ‘Besluit Aanwijzing Halt-feiten’ zijn de voorwaarden voor de Halt-afdoening geformuleerd. De door Halt toegepaste uniforme urentabel is opgenomen in deze richtlijn in bijlage I.
Voor veel voorkomende minder ernstige delicten is een richtlijn met uniforme strafmaten opgenomen in bijlage II. Hierbij wordt het beginsel ‘taakstraf, tenzij…’ gehanteerd. In de tabel wordt voor deze delicten een aantal uren taakstraf aangegeven; dit kan een werkstraf of een erkende leerstraf zijn. Als er sprake is van achterliggende problematiek kan eventueel begeleiding door Jeugdreclassering of behandeling ingezet worden.
De officier van justitie biedt in beginsel een transactie aan als het een eerstpleger betreft, verdachte bekent en de op te leggen taakstraf beperkt is tot 40 uur. Na inwerkingtreding van de Wet OM-afdoening is de op te leggen taakstraf bij een strafbeschikking maximaal 60 uur.
Een geldboete wordt eveneens als een passende sanctie gezien voor bepaalde delicten voor jongeren, die een bron van inkomsten hebben of in staat moeten worden geacht zelf het geld voor de boete te verdienen. Zie bijlage III.
Als het slachtoffer een vordering tot schadevergoeding heeft ingediend, wordt zo mogelijk een schadevergoedingsmaatregel opgelegd als onderdeel van de straf.
Bij recidive volgt een dagvaarding voor de kinderrechter, tenzij de officier van justitie van oordeel is dat gezien de relatief geringe ernst van het feit en de omstandigheden van de jeugdige opnieuw kan worden volstaan met een (zwaardere) transactie of strafbeschikking.
In het jeugdstrafrecht wordt wat betreft strafmaat geen onderscheid gemaakt naar de aard van het daderschap noch naar de mate van uitvoering van het delict. Art 77 gg Sr schrijft voor dat de straffen voor poging, voorbereiding, deelneming en medeplichtigheid dezelfde zijn als die voor het voltooide misdrijf.
Met factoren als bijvoorbeeld waarde van de goederen, wapengebruik of geweld tegen gezagsdragers en personen met een publieke functie en mate van letsel wordt wel rekening gehouden als strafverzwarende omstandigheid.
Recidive leidt tot een strafverhoging van maximaal 50 procent of toepassing van een andere strafmodaliteit.
Bij het bepalen van de strafmaat wordt rekening gehouden met de leeftijd: voor 12- tot 14-jarigen wordt een matiging toegepast van het aantal uren werkstraf.
Expliciet wordt vermeld dat het gedoogbeleid voor (soft)drugsgebruik ten aanzien van minderjarigen niet geldt.
Van een afdoening met enkel een taakstraf worden uitgesloten verdachten van ernstige gewelds- en zedendelicten, waarop een gevangenisstraf van 6 jaar of meer is gesteld, en die een ernstige aantasting vormen van de lichamelijke integriteit van het slachtoffer.
Bij ernstige delicten of meermalen recidive, geldt als uitgangspunt dat voorlopige hechtenis wordt toegepast en in beginsel een (voorwaardelijke) jeugddetentie of een maatregel (gedragsmaatregel of Pij) wordt geëist. Bij deze strafzaken is nader onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming of een gedragsdeskundige geboden om een gerichte interventie te kunnen inzetten. In de strafmatentabel wordt bij ernstige delicten steeds aangegeven: onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden. Bij de toepassing van voorlopige hechtenis geldt het bepaalde in artikel 493 Sv als uitgangspunt: de kinderrechter toetst ambsthalve of de voorlopige hechtenis geschorst kan worden. Als lijn kan worden gehanteerd dat de voorlopige hechtenis wordt geschorst, tenzij de ernst van het feit, en/of de stand van zaken in het onderzoek dit niet toelaten. Voorts wordt ervan uitgegaan dat een plan van aanpak voor begeleiding door jeugdreclassering gereed is en behandeling in ambulant kader tot de mogelijkheden behoort.
Als een intramurale sanctie, zoals een onvoorwaardelijke jeugddetentie of Pij-maatregel wordt gevorderd, wordt bij de eis zo mogelijk voorzien in nazorg in een gedwongen kader, door tevens een voorwaardelijke straf met als bijzondere voorwaarde begeleiding door jeugdreclassering of een gedragsmaatregel te vorderen.
Voor meer- en veelplegers wordt een persoonsgerichte aanpak ingezet. Bij deze aanpak wordt in het Justitieel Casus Overleg de informatie over de persoon van de jongere bijeen gebracht en een traject gekozen gericht op het afwenden van het opnieuw plegen van strafbare feiten.
Het gaat daarbij niet meer om de sanctie voor een individueel feit, maar om een interventie waarbij rekening wordt gehouden met het delictverleden, met eventueel overlastgevend gedrag en overige gedragsproblemen.
Onder een meerpleger wordt verstaan:
Een jongere in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar tegen wie in de laatste drie jaar tenminste twee processen-verbaal zijn opgemaakt waarop een inhoudelijke justitiële afdoening is gevolgd en die opnieuw een misdrijf pleegt.
Een jeugdige veelpleger is een jongere in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar tegen wie meer dan vijf processen-verbaal zijn opgemaakt waarvan de laatste in het peiljaar.
De interventies die passend geacht worden voor deze jongeren zijn onder meer Intensieve Traject Begeleiding (ITB) in het kader van de maatregel hulp en steun door de Jeugdreclassering, de Gedragsbeïnvloedende maatregel voor jeugdigen (GBM) of de maatregel Plaatsing in een inrichting voor Jeugdigen (Pij).
Bijlage I1 Uniforme strafmaten Halt-afdoening
Factor/delict
Omschrijving
Uren
Verzwarende omstandigheden
+ uren
leeftijd
12–13 jaar
+ 0
recidive binnen 2 jaar
+ 8
14–15 jaar
+ 2
na 2 jaar
+ 4
16–17 jaar
+ 4
vermogen
310 (winkel)diefstal
+ 4
meerdere diefstallen in 1 winkel
+ 2
311 (winkel)diefstal in vereniging
+ 5
meerdere diefstallen in ten hoogste 2 winkels
+ 4
321 verduistering
+ 4
326 oplichting
+ 5
416 opzetheling
+ 4
417bis schuldheling
+ 3
vandalisme
141 openlijk geweld
+ 6
risico voor omgeving
+2
350 vernieling
+ 4
424 straatschenderij
+ 2
461 verboden toegang
+ 2
brandstichting
+ 5
72 verstoren
+ 2
73 niet opvolgen
+ 2
leerplichtverzuim
tot een dagdeel
+ 2
vuurwerk
1.2.2 illegaal/ondeugdelijk
+ 4
recidive binnen 2 jaar
+4
1.2.4 > 10kg voorhanden
+ 4
na 2 jaar
+2
2.3.6 afsteken
+ 2
waarde gestolene
0–10 euro
+ 0
11–25 euro
+ 2
26–75 euro
+ 3
76–150 euro
+ 4
hoogte schadebedrag
0–50 euro
+ 0
51–150 euro
+ 2
151–500 euro
+ 3
501–900 euro
+ 4
Uitgangspunten
– de strafmaat bedraagt ten hoogste 20 uur, exclusief de duur van de gesprekken;
– de inhoud van het landelijk overdrachtsformulier (LOF) is bepalend voor de strafmaat; het LOF bepaalt het delict;
– schadebemiddeling vindt plaats ingeval van schade; schadevergoeding is een voorwaarde voor sepot bij 14 jaar en ouder;
– de psychologische ontwikkeling van de dader is weerspiegeld in de strafmaat (leeftijd/cognitief niveau);
– Halt kan eventueel een leerstraf inzetten als hiertoe aanleiding bestaat, gezien de persoon van de verdachte.
Bijlage II. Strafvorderingstabel jeugdzaken
Opmerkingen:
– deze tabel geeft uitgangspunten voor de officier van justitie bij veelvoorkomende delicten. De strafeis wordt verhoogd in gevallen van hoge waarde van (gestolen of vernielde) goederen, wapengebruik, geweld tegen gezagsdragers of personen met een publieke functie en mate van letsel;
– bij recidive wordt een verhoging toegepast van maximaal 50 % of een andere strafmodaliteit toegepast;
– Als vooraf een geldboetetransactie is aangeboden en niet betaald, wordt de eis ter zitting verhoogd met 20%.
Art
Omschrijving
(aanzetten tot) discriminatie
40 uur
openlijk geweld goederen
schade < 900 euro
20 uur/125 euro
schade > 900 euro
40 uur
openlijk geweld personen
geen letsel
40 uur
letsel
60 uur
zwaar letsel
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
brandstichting
schade < 900 euro
vanaf 30 uur
schade > 900 euro
vanaf 60 uur
aanzienlijke schade gevaarzetting/gevaar voor personen
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
wederspannigheid
32 uur/200 euro
niet voldoen aan ambtelijk bevel
24 uur/150 euro
valse aangifte
zonder ernstig gevolg voor anderen
32 uur/200 euro
met ernstig gevolg voor anderen
80 uur
valsheid in geschrift
28 uur/175 euro
schennis
vanaf 32 uur
verkrachting (tongzoen – zie aanranding)
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
seksueel binnendringen bewusteloze, onmachtige, gestoorde, < 12 jaar en < 16 jaar
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
aanranding
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
tongzoen
60 uur
eenmalig billen/borsten knijpen
vanaf 32 uur
ontucht met kind <16 jaar
Uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
belediging
20 uur/ 125 euro
belediging ambtenaar in functie
28 uur/175 euro
bedreiging
alleen mondeling
24u/150 euro
met tonen mes
60 uur
tonen (nep)vuurwapen
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
mishandeling
geen letsel
vanaf 20u
letsel
vanaf 40u
zware mishandeling
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
diefstal (in vereniging)/opzetheling
(winkel)diefstal met schade < 150 euro
20 uur/125 euro
(winkel)diefstal met schade > 150 euro
32 uur
fietsdiefstal
32 uur
diefstal bromfiets
40 uur
zakkenrollerij of bagagediefstal
60 uur
diefstal uit auto
60 uur
– van auto
vanaf 80 uur
diefstal met braak of verbreking (in vereniging)
bedrijfspand of
school
80 uur
Woning
120 uur
diefstal met geweld/afpersing op openbare weg
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
verduistering
schade < 150 euro
20 uur/125 euro
schade > 150 euro
32 uur/200 euro
verduistering in dienstbetrekking
schade < 150 euro
32 uur/200 euro
schade > 150 euro
40 uur
oplichting
schade < 150 euro
28uur/175 euro
schade > 150 euro
40uur/250 euro
vernieling (waaronder graffiti)
schade < 900 euro
20 uur/125 euro
schade > 900 euro
40 uur/250 euro
opzetheling
Zie 310/311
schuldheling
schade < 150 euro
16 uur/100 euro
schade > 150 euro
4 uur/150 euro
gewoonteheling
Vanaf 80 uur
doorrijden na aanrijding
vanaf 24 uur/150 euro
rijden onder invloed verdachte jonger dan 16 jaar (brom)fiets
vanaf AAG 650 of recidive tevens OBM vanaf 6 mnd vorderen
AAG 95–230
10 uur
AAG 235–435
18 uur
AAG 436–650
26 uur
AAG 651–870
32 uur
AAG > 875
40 uur
Vanaf 16 jaar wordt verwezen naar de Richtlijn voor strafvordering verkeersongevallen
joyriding
40 uur/250 euro
aanwezig hebben > 0–< 5g of 1–10 pillen
20–40 uur
aanwezig hebben 5 < 25g of 10–50 pillen
60–120 uur
aanwezig hebben 25g of > 50 pillen
vanaf 100 uur
dealerindicatie of drugsrunnen
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
aanwezig hebben 0 < 5g
12 uur
aanwezig hebben 5–< 30g
16–30 uur
aanwezig hebben 30g of >
vanaf 40 uur
dealerindicatie of drugsrunnen
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
busje CS-gas
20 uur
voorhanden hebben steekwapen of nepvuurwapen
30 uur
vuurwapen
uitgangspunt onvoorwaardelijke jeugddetentie en voorgeleiden
Bijlage III. Geldboete in plaats van taakstraf
Overzicht van de feiten waarin een geldboete passend wordt geoordeeld, en de voorwaarden waaronder een geldtransactie kan worden aangeboden en tegen welk ‘tarief’.
Voorwaarden:
– vooral voor 16- en 17-jarigen;
– verdachte beschikt over enig inkomen (zakgeld, verdiensten) of wordt geacht binnen afzienbare tijd de boete zelf te kunnen verdienen;
– geen sprake van signaalgedrag of (vermoede) achterliggende problematiek;
– alleen feiten die onder het officiersmodel kunnen worden afgedaan (geen geweld tegen personen, geen zedendelict, geen brandstichting);
– betaling van een schadevergoedingsregeling heeft voorrang op de boete;
– Als een geldboetetransactie vooraf is aangeboden, en niet betaald, wordt de eis ter zitting met 20 procent verhoogd.
Omrekenfactor
Voor de thans onder ‘taakstraf’ geboekte feiten die in aanmerking komen voor geldboete wordt de omrekeningsfactor gehanteerd:
voor elke 4 uur taakstraf als equivalent 25 euro (maximumtaakstraf volgens officiersmodel dus 40 uur = 250 euro).
Voor geldboete in aanmerking komende delicten
Art. (Sr)
Misdrijf
i.p.v.(taakstraf)
Transactie
openlijk geweld (goederen) (schade tot 900 euro)
20 uur
125 euro
wederspannigheid
32 uur
200 euro
niet voldoen aan bevel
24 uur
150 euro
valse aangifte (zonder ernstige gevolgen)
32 uur
200 euro
valsheid in geschrifte
28 uur
175 euro
belediging
20 uur
125 euro
belediging ambtenaar in functie
28 uur
175 euro
bedreiging verbaal
24 uur
150 euro
diefstal (i.v.) schade < 150 euro
20 uur
125 euro
verduistering schade < 150 euro
20 uur
125 euro
verduistering schade > 150 euro
32 uur
200 euro
oplichting schade tot 150 euro
28 uur
175 euro
oplichting schade > 150 euro
40 uur
250 euro
vernieling schade tot 900 euro
20 uur
125 euro
id. schade > 900 euro
40 uur
250 euro
schuldheling schade < 150 euro
16 uur
100 euro
schade > 150 euro
24 uur
150 euro
doorrijden na aanrijding
24 uur
150 euro
joyriding (geen schade)
40 uur
250 euro
- 1
Het Besluit Aanwijzing Halt-feiten wordt in 2009 herzien.